Dziadek-miliarder odmówił zapłaty za wnuka. Dopiero odcięte ucho w kopercie zmieniło jego zdanie
W lipcu 1973 roku szesnastoletni wnuk jednego z najbogatszych ludzi świata zniknął z rzymskiej ulicy. Dziadek, który kolekcjonował dzieła sztuki i potrafił zapłacić za nie fortunę, na okup nie dał ani grosza. Kiedy po miesiącach do redakcji gazety trafiła paczka z ludzkim uchem, rodzina porwanego zrozumiała, że to nie żart. Mimo to dziadek targował się o każdego dolara.
- Złoty hipis z Rzymu
- Porwanie nad ranem
- „Czternaścioro porwanych wnucząt”
- Ucho w paczce i okup odliczony od podatku
- Cena wolności
Złoty hipis z Rzymu
John Paul Getty III, w rodzinie zwany Paulem, urodził się 4 listopada 1956 roku jako najstarszy z czworga dzieci Johna Paula Getty’ego Jr. i Abigail „Gail” Harris. Jego dziadek, J. Paul Getty, założyciel Getty Oil, uchodził wówczas za najbogatszego człowieka świata. Był też znany z tego, że bardzo, ale to bardzo niechętnie rozstawał się z pieniędzmi.
Paul spędził większość dzieciństwa w Rzymie, gdzie jego ojciec kierował włoskim oddziałem rodzinnego koncernu naftowego. W 1964 roku, gdy chłopiec miał osiem lat, rodzice się rozwiedli. Ojciec ożenił się z holenderską modelką i aktorką Talithą Pol. Wiele czasu spędzał z nią w Wielkiej Brytanii i Maroku, podczas gdy Paul przebywał z matką w Rzymie. Uczył się w anglojęzycznej St. George’s British International School.
W lipcu 1971 roku Talitha zmarła w Rzymie po przedawkowaniu heroiny, a ojciec przeniósł się na stałe do Anglii. Kilka miesięcy później, na początku 1972 roku, Paula wyrzucono ze szkoły po tym, jak na korytarzu wymalował ogromny obraźliwy napis wymierzony w dyrektora. Nastolatek zaczął żyć po swojemu: mieszkał w squatach, bywał w klubach nocnych, chodził na lewicowe demonstracje i zadawał się z rzymską bohemą. Dorabiał sobie, robiąc biżuterię, sprzedając obrazy i rysunki oraz występując w filmach jako statysta. Mimo starań, był stale spłukany. Życie pośród artystów i wolnych duchów przyniosło mu przydomek „Złotego Hipisa”. Podobno żartował w gronie przyjaciół, że jedynym sposobem na wydobycie pieniędzy od dziadka byłoby upozorowanie własnego porwania.
Porwanie nad ranem
10 lipca 1973 roku nad ranem, około trzeciej, szesnastoletni Paul został porwany na rzymskim Piazza Farnese (część źródeł podaje Piazza Navona). Według relacji użyto chloroformu i wywieziono Paula z miasta. Dwa dni później jego matka dostała żądanie okupu w wysokości 17 milionów dolarów. Gail, już przecież od jakiegoś czasu rozwiedziona z ojcem swojego syna, odpowiedziała kidnaperom przez telefon, że nie ma takich pieniędzy.
Policja początkowo nie wierzyła w prawdziwość porwania, podejrzewając, że chłopak sam to upozorował, by wyciągnąć pieniądze od dziadka. Ta wersja krąży do dziś i zainspirowała między innymi twórców serialu „Trust” z 2018 roku, w którym chłopak najpierw uczestniczy w planie, a dopiero potem staje się ofiarą. Wersja o sfingowanym porwaniu pozostaje jednak spekulacją, a późniejsze wydarzenia rozwiały większość wątpliwości.
„Czternaścioro porwanych wnucząt”
Gail i ojciec Paula zwrócili się do J. Paula Getty’ego z prośbą o pieniądze. Odmówił. Powiedział, że jeśli zapłaci choć jednego pensa, będzie miał czternaścioro porwanych wnucząt, bo zachęci to przestępców do kolejnych prób. Wysłał do Rzymu byłego agenta CIA, który pracował dla niego, ale poza tym niemal nie angażował się w sprawę. Sam wysłannik podobno bardziej przeszkadzał, niż pomagał.
Kidnaperzy w tym czasie wywieźli Paula do Kalabrii. Według śledczych i dziennikarzy porywacze, pierwotnie przypadkowi przestępcy, mieli sprzedać go grupie z kalabryjskiej ‘Ndranghety – groźniejszej i bardziej bezwzględnej. Czas mijał, a nikt nie traktował żądań porywaczy poważnie.
Ucho w paczce i okup odliczony od podatku
Pod koniec 1973 roku do rzymskiej redakcji dziennika „Il Messaggero” dotarła paczka. W środku znajdowały się ludzkie ucho i kosmyk włosów, a do tego list z ostrzeżeniem: jeśli w ciągu dziesięciu dni porywacze nie dostaną pieniędzy, pojawi się drugie ucho, a chłopak będzie przychodził „w kawałkach”. Przesyłka dotarła z trzytygodniowym opóźnieniem z powodu strajku pocztowego, co jeszcze zwiększyło napięcie. Jednocześnie kidnaperzy obniżyli żądanie do około 3,2 miliona dolarów.
Dopiero wtedy wszyscy wzięli groźbę na serio. Policja uznała, że ucho jest prawdziwe, a sprawa przestała być uważana za wybryk nastolatka.
Paul Getty zgodził się w końcu zapłacić, ale na własnych warunkach. Po negocjacjach kwota spadła do około 2,9 miliona dolarów. Miliarder zadeklarował, że wyłoży co najwyżej 2,2 miliona, bo tylko tyle można było odliczyć od podatku. Pozostałe około 800 tysięcy dolarów pożyczył swojemu synowi, ojcu Paula, na 4 procent odsetek.
Okup przekazano w gotówce, a konkretnie we włoskich lirach, zostawiając torbę w umówionym miejscu przy drodze. 15 grudnia 1973 roku Paul został uwolniony i odnaleziony przy stacji benzynowej w okolicach Laurii w prowincji Potenza. Był więziony przez ponad pięć miesięcy
Cena wolności
Po powrocie matka namówiła Paula, by zadzwonił do dziadka i podziękował za zapłacenie okupu. Dziadek nie chciał podejść do telefonu. J. Paul Getty zmarł w 1976 roku.
Śledztwo zakończyło się porażką wymiaru sprawiedliwości. Aresztowano dziewięć osób, w tym wysokich rangą członków ‘Ndranghety: Girolamo Piromallego i Saverio Mammolitiego. Skazano tylko dwóch gentelmenów z tego zacnego grona. Pozostali zostali uniewinnieni z braku dowodów, a większości okupu nigdy nie odzyskano. Część dziennikarzy i historyków mafii twierdzi, że pieniądze z tego i innych porwań pomogły ‘Ndranghecie zbudować potęgę, która później opierała się na handlu kokainą.
Paul nigdy nie doszedł do siebie po tym doświadczeniu. W 1977 roku przeszedł operację rekonstrukcji ucha, a z czasem popadł w uzależnienie od alkoholu i narkotyków. W 1981 roku, gdy miał zaledwie 25 lat, koktajl Valium, metadonu i alkoholu spowodował niewydolność wątroby i udar. Chłopak stracił mowę, prawie całkowicie wzrok i został sparaliżowany. Opiekowała się nim matka. Zmarł 5 lutego 2011 roku w rodzinnej posiadłości Wormsley Park w Buckinghamshire, mając 54 lata.
Historia porwania została opowiedziana w filmie Ridleya Scotta „Wszystkie pieniądze świata” (2017), w którym matkę Paula zagrała Michelle Williams, oraz we wspomnianym już serialu „Trust” (2018).
Źródła
- https://www.wantedinrome.com/news/the-kidnapping-of-john-paul-getty-iii-in-rome.html
- https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/john-paul-getty-iii-the-true-story-behind-trust-203954/
- https://www.thedailybeast.com/when-j-paul-getty-refused-to-pay-his-grandsons-ransom