Nie wolno jej dotknąć ziemi. Kim są boginie Kumaru Dewi?
W samym sercu Nepalu, pośród świątyń, rytuałów i codziennego przenikania się hinduizmu z buddyzmem, istnieje tradycja, która od wieków budzi fascynację i kontrowersje. Kilkuletnie dziewczynki są wybierane na żywe wcielenia bogini, a ich los od tej chwili podporządkowany zostaje wierzeniom, ceremoniałom i oczekiwaniom tysięcy wyznawców.
- Żywe boginie w kraju dwóch religii
- 32 cechy doskonałości i próba strachu
- Legenda i narodziny kultu dziewicy
- Boskie dzieciństwo i trudny powrót do normalności
Żywe boginie w kraju dwóch religii
Nepal jest wyjątkowym miejscem, w którym hinduizm i buddyzm nie tylko współistnieją, lecz także wzajemnie się przenikają. W dolinie Katmandu świątynie często funkcjonują w dwóch obrządkach, a mieszkańcy bez oporu uczestniczą w świętach obu religii. Najbardziej niezwykłym przykładem tego religijnego synkretyzmu jest tradycja Kumari Dewi — Żywych Bogiń.
Kumari to kilkuletnie dziewczynki uznawane za ziemskie wcielenia bogini Taledźu. Najważniejszą rolę pełni Królewska Kumari z Katmandu, wybierana z buddyjskiej kasty Shakya należącej do grupy etnicznej Newarów. Obecnie w Nepalu jest jedenaście Kumari, jednak to właśnie ta królewska odgrywa kluczową rolę w ceremoniach państwowych.
Przez wieki jej błogosławieństwo było nie tylko aktem religijnym, ale też narzędziem legitymizacji władzy. Wierzono, że decyzje królów Nepalu są słuszne tylko wtedy, gdy zostały zaakceptowane przez żywą boginię.
32 cechy doskonałości i próba strachu
Droga do boskości zaczyna się od rygorystycznej selekcji. Kandydatka musi pochodzić z odpowiedniego klanu, urodzić się w sprzyjającym czasie i miejscu, a jej horoskop powinien harmonizować z horoskopem władcy — dawniej był to warunek konieczny. Kapłani analizują genealogie i znaki astrologiczne, zanim dopuści się dziewczynkę do kolejnych etapów wyboru.
Najważniejszym elementem selekcji jest jednak ocena 32 cech doskonałości, które dotyczą niemal wyłącznie ciała. Skóra musi być nieskazitelna, włosy czarne i lekko skręcone, oczy wyraziste, a ruchy pełne gracji. Nawet takie detale jak kształt paznokci, długość palców czy barwa głosu mają znaczenie.
Ostatnią próbą jest test odwagi. Dziewczynki muszą zachować absolutny spokój podczas stresujących rytuałów i procesji. Kamienna twarz uznawana jest za dowód duchowej siły. Ta która okaże najmniej strachu, może zostać uznana za godną miana Kumari.
Legenda i narodziny kultu dziewicy
Choć kult Kumari wydaje się starożytny, jego początki sięgają prawdopodobnie XVII wieku, czasów dynastii Mallów. Według jednej z legend król Nepalu grywał w kości z boginią Taledźu, która doradzała mu w sprawach państwowych. Gdy władca dopuścił się myśli pełnych pożądania, bogini opuściła królestwo, skazując je na chaos.
Z czasem ukazała się królowi we śnie, zapowiadając, że powróci wyłącznie w postaci dziewczynki z klanu Shakya, posiadającej 32 boskie cechy. W odpowiedzi władca ustanowił instytucję Królewskiej Kumari i wybudował pałac Kumari Ghar w Katmandu, który do dziś jest domem kolejnych Żywych Bogiń.
Choć istnieje kilka wersji tej opowieści, ich wspólnym mianownikiem pozostaje wiara w to, że niewinne dziecko może stać się nośnikiem boskiej obecności i strażniczką ładu świata.
Boskie dzieciństwo i trudny powrót do normalności
Od chwili wyboru życie Kumari zmienia się całkowicie. Dziewczynka nosi wyłącznie czerwone stroje, nie może się zranić, a opuszczając pałac, jest noszona w lektyce, by jej stopy nie dotknęły ziemi. Otaczają ją dary, modlitwy i prośby o błogosławieństwo, a jej gesty interpretowane są jako wola bogini.
Za uwielbieniem kryje się jednak głęboka samotność. Królewska Kumari mieszka w izolacji, opuszczając pałac jedynie podczas świąt. Przez lata była pozbawiona kontaktu z rówieśnikami i edukacji. Dopiero od lat 90. XX wieku wprowadzono obowiązek prywatnego nauczania, by umożliwić dziewczynkom zdobycie podstawowej wiedzy.
Boska służba kończy się zwykle wraz z pierwszą miesiączką. Była Kumari wraca do zwykłego życia, co często okazuje się niezwykle trudne. Część z nich zmaga się z depresją, lękiem, które wynikają z poczucia wyobcowania. Ledwo zna swoją rodzinę, nie potrafi sama się obsłużyć, zjeść, umyć. Była bogini znów staje się człowiekiem i nie potrafi odnaleźć się w świecie ludzkich spraw.
Dziś sytuacja stopniowo się poprawia — istnieją programy wsparcia, a byłe boginie, takie jak Chanira Bajracharya, pomagają kolejnym dziewczynkom odnaleźć się w świecie, który wcześniej znały tylko z daleka.