<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"><channel><title>Newsy</title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/</link><description>Newsy w serwisie Kroniki Dziejów.</description><generator>Grupa KB.pl sp. z o.o.</generator><language>pl</language><atom:link href="https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/feeds/" rel="self" type="application/atom+xml"/><item><title><![CDATA[ 90% męskiej populacji tego kraju zginęło w jednej wojnie - nieco ponad 100 lat temu ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-powszechna/masakra-w-paragwaju-ta-wojna--zabrala-90-procent-mezczyzn/</link><description><![CDATA[ Między 1864 a 1870 rokiem, w samym środku Ameryki Południowej, wybuchła wojna, którą wielu uznaje za jedną z najokrutniejszych tragedii XIX wieku. Paragwaj stanął naprzeciw trzem państwom naraz — Urugwajowi, Argentynie i Brazylii — a to, co miało wyglądać jak kolejny spór o granice i wpływy, błyskawicznie przerodziło się w coś znacznie większego. Do dziś badacze nie są zgodni, co naprawdę uruchomiło tę lawinę, ale co do jednego nie ma wątpliwości: skutki były tak druzgocące, że na dekady zmieniły cały region. Najbardziej wstrząsa jednak liczba, która wciąż powraca w źródłach — Paragwaj mógł utracić nawet 90% męskiej populacji. Skąd wzięła się katastrofa o tak niewyobrażalnej skali? Ta historia dopiero się zaczyna. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-powszechna/masakra-w-paragwaju-ta-wojna--zabrala-90-procent-mezczyzn/</guid><author>mm@kronikidziejow.pl (Michał Modzelewski)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 21:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia powszechna ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/0/15/Wojna-paragwajska-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/0/15/Wojna-paragwajska-ds.webp"><media:title type="html">90% męskiej populacji tego kraju zginęło w jednej wojnie - nieco ponad 100 lat temu</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Zanim powstała Polska, żyły tu zupełnie inne ludy. Ich ślady można zobaczyć do dziś ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/prehistoria-polski-przed-piastami/</link><description><![CDATA[ Czy kiedykolwiek próbowaliście wyobrazić sobie, co działo się na ziemiach dzisiejszej Polski, zanim pierwsi Piastowie zaczęli je jednoczyć? Kiedy tak naprawdę pojawili się tu nasi przodkowie — i skąd przybyli? Jak żyli na co dzień, w co wierzyli, co tworzyli i co po sobie zostawili? A przede wszystkim: dlaczego w kronikach i zapisach jest o nich tak niewiele, jakby celowo znikali z kart historii? Za chwilę spróbujemy zajrzeć w tę lukę i krok po kroku odsłonić to, co wciąż pozostaje tajemnicą. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/prehistoria-polski-przed-piastami/</guid><author>mm@kronikidziejow.pl (Michał Modzelewski)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 19:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia Polski ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/17/1717/bronocicki-garnek-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/17/1717/bronocicki-garnek-ds.webp"><media:title type="html">Zanim powstała Polska, żyły tu zupełnie inne ludy. Ich ślady można zobaczyć do dziś</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ PKO BP płaci za ten dokument ponad 27 000 zł. Dziadkowie mają go w szufladach ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/prl/rekompensata-za-ksiazeczke-pko-z-czasow-prl_kb/</link><description><![CDATA[ Leży u ciebie w domu zapomniana książeczka oszczędnościowa z czasów PRL-u? Może się okazać, że to nie tylko sentymentalna pamiątka, ale przepustka do całkiem konkretnych pieniędzy. PKO Bank Polski wciąż realizuje wypłaty rekompensat za niewykorzystane książeczki przedpłat — te same, które miały kiedyś przybliżać do wymarzonego samochodu, na czele z kultowym Fiatem 126p. Zanim machniesz ręką, że to historia sprzed lat, sprawdź szuflady, segregatory i strych: stawka potrafi sięgnąć nawet 27 tys. zł. Jest jednak haczyk — liczy się to, co dokładnie masz w ręku i jak przejdziesz przez formalności. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/prl/rekompensata-za-ksiazeczke-pko-z-czasow-prl_kb/</guid><author>kkm@kronikidziejow.pl (Katarzyna Kaźmierczak-Milewska)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 17:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ PRL ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/857/bank_pko-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/857/bank_pko-ds.webp"><media:title type="html">PKO BP płaci za ten dokument ponad 27 000 zł. Dziadkowie mają go w szufladach</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ To imię nosi w Polsce ponad 319 tys. kobiet. Wśród noworodków praktycznie nie istnieje ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/prl/w-prlu-to-imie-bylo-popularne/</link><description><![CDATA[ Moda na imiona zmienia się czasem w mgnieniu oka. Wystarczy jedno pokolenie, by jakieś imię było wszędzie — w szkołach, na podwórkach i w rodzinnych albumach — a w kolejnym niemal całkiem zniknęło, jakby ktoś wymazał je z listy ulubionych. Tak właśnie stało się z Teresą. Imię o królewskim rodowodzie i znaczeniu, które nie jest wcale tak oczywiste, dziś brzmi jak zapomniany skarb… a to dopiero początek, bo jego historia i ukryta symbolika potrafią zaskoczyć bardziej, niż można się spodziewać. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/prl/w-prlu-to-imie-bylo-popularne/</guid><author>kkm@kronikidziejow.pl (Katarzyna Kaźmierczak-Milewska)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 15:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ PRL ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/835/teresa-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/835/teresa-ds.webp"><media:title type="html">To imię nosi w Polsce ponad 319 tys. kobiet. Wśród noworodków praktycznie nie istnieje</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Był najbogatszym człowiekiem PRL. W wieku 70 lat trafił za kratki na polecenie władz ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/prl/najbogatszy-polak-z-okresu-prl/</link><description><![CDATA[ Ignacy Zenon Soszyński zapisał się w historii jako najbogatszy człowiek PRL-u — w kraju, w którym sam pomysł prywatnej fortuny brzmiał jak bajka. Kiedy sklepy straszyły pustymi półkami, a kolejki ciągnęły się bez końca, on po cichu, konsekwentnie, krok po kroku budował coś, co w tamtych realiach nie miało prawa powstać: własne finansowe imperium. Skąd wziął pieniądze, jak ominął system i dlaczego nikt nie zdołał go zatrzymać? ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/prl/najbogatszy-polak-z-okresu-prl/</guid><author>kkm@kronikidziejow.pl (Katarzyna Kaźmierczak-Milewska)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 13:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ PRL ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/11/1183/ignacy-soszynski-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/11/1183/ignacy-soszynski-ds.webp"><media:title type="html">Był najbogatszym człowiekiem PRL. W wieku 70 lat trafił za kratki na polecenie władz</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Kazała rozebrać się technikom wpatrzonym w jej nagi biust. Dzięki niej nagość na ekranie stała się czymś normalnym ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/gwiazdy/kazala-rozebrac-sie-technikom-wpatrzonym-w-jej-nagi-biust-grazyna-szapolowska-urzekala-na-ekranie/</link><description><![CDATA[ Znormalizowała sceny topless w polskim kinie i stała się ikoną zmysłowości. Grażyna Szapołowska nie miała obiekcji przed nagimi scenami, choć, jak przyznaje po latach, niekiedy była zmęczona faktem, że polscy reżyserzy nieustannie chcieli rozbierać ją przed kamerą. W tym samym czasie europejscy twórcy mieli dla niej do zaoferowania znacznie więcej – role wyłamujące się z obszaru tabu, ambitne i buzujące emocjonalnym ładunkiem. Aktorka znalazła też pewien sposób na odgryzienie się filmowcom. Zdarzało się, że kazała rozbierać się ekipie, a niektórzy czynili to bez mrugnięcia okiem. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/gwiazdy/kazala-rozebrac-sie-technikom-wpatrzonym-w-jej-nagi-biust-grazyna-szapolowska-urzekala-na-ekranie/</guid><author>blondynkahitchcocka@gmail.com (Paula Apanowicz)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 11:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ życie gwiazd ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2227/Gra%C5%BCyna_Szapo%C5%82owska_2026--2100Q75-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2227/Gra%C5%BCyna_Szapo%C5%82owska_2026--2100Q75-ds.webp"><media:title type="html">Kazała rozebrać się technikom wpatrzonym w jej nagi biust. Dzięki niej nagość na ekranie stała się czymś normalnym</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Poszła z mężem do klubu swingersów. Nie spodziewała się tego, co zobaczy za drzwiami ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/bylam-z-mezem-w-clubie-swingersow-rzeczywistosc_kb/</link><description><![CDATA[ „Pojechałam tam z mężem i kompletnie nie byłam na to gotowa” — tak zaczyna swoją historię kobieta, która po wielu latach małżeństwa po raz pierwszy weszła do klubu swingersów. Plan był prosty: odrobina adrenaliny, niewinny eksperyment, sposób na wyrwanie się z rutyny — bez konsekwencji i bez rewolucji w związku. Tyle że wystarczyło kilka minut, by poczuła, że w środku obowiązują inne reguły, niż sobie wyobrażała. A granice, które jeszcze przed wejściem wydawały się jasne i nieprzekraczalne, zaczęły niebezpiecznie szybko tracić ostrość. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/bylam-z-mezem-w-clubie-swingersow-rzeczywistosc_kb/</guid><author>mm@kronikidziejow.pl (Michał Modzelewski)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 09:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/847/tmpsze_3kfv-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/847/tmpsze_3kfv-ds.webp"><media:title type="html">Poszła z mężem do klubu swingersów. Nie spodziewała się tego, co zobaczy za drzwiami</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Te hity z prywatek PRL dziś szokują. Pamiętasz „meduzę”? ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/prl-potrawy-z-imprez/</link><description><![CDATA[ Od lat z dumą powtarzamy: „Polak potrafi”. Ale w PRL-u te dwa słowa znaczyły coś więcej niż dziś — kiedy sklepy świeciły pustkami, a na wszystko trzeba było „załatwić” lub odstać swoje, na stołach i tak pojawiały się dania, które robiły furorę. Jak to możliwe, że z kilku prostych składników powstawały imprezowe przeboje, o których do dziś mówi się z sentymentem? Zajrzyjmy na domówki, imieniny i rodzinne spotkania tamtych lat — bo to, co wtedy podawano, potrafi zaskoczyć nawet teraz. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/prl-potrawy-z-imprez/</guid><author>surowiec.paula92@gmail.com (Paulina Surowiec)</author><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 06:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/12/1205/zimne-nozki-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/12/1205/zimne-nozki-ds.webp"><media:title type="html">Te hity z prywatek PRL dziś szokują. Pamiętasz „meduzę”?</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Husarz musiał wydać majątek, zanim ruszył do walki. Sam koń był ogromnym wydatkiem ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/konie-husarskie-rasy-i-ceny/</link><description><![CDATA[ Husaria od wieków obrasta legendą, a tam, gdzie legenda, szybko pojawiają się kłótnie. Jedna z najgorętszych dotyczy koni — tych, bez których nie byłoby szarż, które przeszły do historii. Czy naprawdę istniały „konie husarskie” hodowane specjalnie dla tej formacji, czy może husarze dosiadali po prostu starannie dobranych wierzchowców? Co musiał potrafić taki koń, jakie wymagania musiał spełniać i ile kosztował w czasach, gdy stawka była najwyższa? Wokół tych rzekomo niezwykłych rumaków narosło tyle opowieści, że trudno dziś oddzielić fakty od mitów. Czas przyjrzeć się temu bliżej. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/konie-husarskie-rasy-i-ceny/</guid><author>lw@kronikidziejow.pl (Ludwika Wykurz)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 21:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia Polski ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1680/husaria-pod-kluszynem-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1680/husaria-pod-kluszynem-ds.webp"><media:title type="html">Husarz musiał wydać majątek, zanim ruszył do walki. Sam koń był ogromnym wydatkiem</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ 100 lat dla bloku z wielkiej płyty? To zależy od parametrów budynku ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/ile-przetrwaja-bloki-z-wielkiej-plyty-wg-ai_kb/</link><description><![CDATA[ Bloki z wielkiej płyty to najbardziej rozpoznawalny krajobraz osiedli z czasów PRL — i jednocześnie źródło legend, które od lat krążą po Polsce: o „tykającej bombie”, o ścianach, które lada moment zaczną pękać, i o budynkach rzekomo skazanych na szybki finał. Ale czy te historie mają cokolwiek wspólnego z faktami? Kiedy sztuczna inteligencja przeanalizowała twarde dane techniczne i skonfrontowała je z tym, co mówią specjaliści, wyłonił się wniosek, który potrafi zaskoczyć nawet sceptyków: wielka płyta wcale nie musi być wyrokiem krótkiej żywotności. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/ile-przetrwaja-bloki-z-wielkiej-plyty-wg-ai_kb/</guid><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 19:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/877/tmp2q6n147h-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/8/877/tmp2q6n147h-ds.webp"><media:title type="html">100 lat dla bloku z wielkiej płyty? To zależy od parametrów budynku</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Byli potęgą, której obawiali się egipscy faraonowie. Potem ich imperium zniknęło z map ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/imperium-hetyckie-odkrywanie-cywilizacji-ciekawostki/</link><description><![CDATA[ W 1834 roku, niespełna 150 kilometrów od Ankary, natrafiono na pozostałości ogromnego, zapomnianego miasta. Problem w tym, że nikt nie potrafił powiedzieć, kto je zbudował — odkrycie nie pasowało do żadnej znanej wówczas cywilizacji. Z każdym kolejnym znaleziskiem zagadka tylko się pogłębiała: spod ziemi zaczęły wyłaniać się mury, reliefy i rzeźby, a na nich tajemnicze znaki przypominające hieroglify. Gdy na początku XX wieku ruszyły systematyczne wykopaliska, okazało się, że to dopiero początek historii — bo każda odpowiedź natychmiast rodziła kolejne pytania. Przełom przyniosły dopiero tysiące glinianych tabliczek: ich odczytanie odsłoniło istnienie potężnego państwa Hetytów, które narodziło się w połowie XVII wieku p.n.e. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/imperium-hetyckie-odkrywanie-cywilizacji-ciekawostki/</guid><author>mm@kronikidziejow.pl (Michał Modzelewski)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 17:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1612/brama-lwow-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1612/brama-lwow-ds.webp"><media:title type="html">Byli potęgą, której obawiali się egipscy faraonowie. Potem ich imperium zniknęło z map</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Uwielbiany „Czterdziestolatek” zostawił żonę i córkę dla innej aktorki. Poznali się na planie ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/znani-polacy/czy-andrzej-kopiczynski-romansowal-tak-samo-jak-bohater-filmu-czterdziestolatek/</link><description><![CDATA[ Stefan Karwowski z „Czterdziestolatka” w latach 70. stał się ulubieńcem widzów — i mimo że od tamtych czasów minęły całe dekady, jego specyficzny humor oraz seria uroczych wpadek wciąż siedzą w pamięci. Andrzej Kopiczyński tchnął w tę postać tyle autentyczności, że na dobre zakotwiczyła w popkulturze. A gdy powstał film „Motylem jestem, czyli romans 40-latka”, emocje tylko przyspieszyły: Karwowski wplątał się w głośny romans z Ireną Orską, graną przez Irenę Jarocką. I tu pojawia się pytanie, które zmienia perspektywę: czy to, co wyglądało na ekranie jak niewinna fascynacja, miało jakiekolwiek odbicie poza kamerą? W tym miejscu zaczyna się wątek, którego mało kto się spodziewa. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/znani-polacy/czy-andrzej-kopiczynski-romansowal-tak-samo-jak-bohater-filmu-czterdziestolatek/</guid><author>kb@kronikidziejow.pl (Katarzyna Barczyk)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 15:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ znani Polacy ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/0/62/mural-czterdziestolatek-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/0/62/mural-czterdziestolatek-ds.webp"><media:title type="html">Uwielbiany „Czterdziestolatek” zostawił żonę i córkę dla innej aktorki. Poznali się na planie</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Dziś urzęduje tu prezydent Polski. W czasie wojny Niemcy urządzili w tym miejscu coś szokującego ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/od-namiestnika-rosji-do-polskiej-glowy-panstwa-losy-palacu-prezydenckiego/</link><description><![CDATA[ Zanim stał się oficjalnym domem prezydenta, ten warszawski pałac widział znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać: przewijali się tu najpotężniejsi magnaci, bywał król, stawiał pierwsze kroki mały Chopin, a później urzędowali carscy namiestnicy. Przetrwał płomienie, wojenne zawieruchy i kolejne polityczne wstrząsy, które zmieniały Polskę na naszych oczach. Dziś to jeden z najbardziej strzeżonych i symbolicznych adresów w kraju — a jego mury skrywają opowieści, które potrafią zaskoczyć nawet tych, którzy myślą, że znają tę historię. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/od-namiestnika-rosji-do-polskiej-glowy-panstwa-losy-palacu-prezydenckiego/</guid><author>emil.kwidzinski@gmail.com (Emil Kwidziński)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 13:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/15/1552/Warszawa_Pa%C5%82ac_Prezydencki_2011--2100Q75-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/15/1552/Warszawa_Pa%C5%82ac_Prezydencki_2011--2100Q75-ds.webp"><media:title type="html">Dziś urzęduje tu prezydent Polski. W czasie wojny Niemcy urządzili w tym miejscu coś szokującego</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Jeden z najświętszych zakątków Polski zamieniono w ciężkie więzienie. To nie koniec tej historii ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/w-tym-zabytkowym-klasztorze-ma-znajdowac-sie-niezwykla-relikwia-wczesniej-czczono-tu-slowianskie-bostwa/</link><description><![CDATA[ Na szczycie Łysej Góry od niemal tysiąca lat stoi jeden z najważniejszych klasztorów w Polsce. Opactwo na Świętym Krzyżu przez wieki przyciągało królów, pielgrzymów oraz uczonych mnichów. Dziś zachwyca architekturą, historią i relikwiami, które od nadal budzą cześć wiernych. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/w-tym-zabytkowym-klasztorze-ma-znajdowac-sie-niezwykla-relikwia-wczesniej-czczono-tu-slowianskie-bostwa/</guid><author>emil.kwidzinski@gmail.com (Emil Kwidziński)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 11:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2231/Swiety_Krzyz_klasztor_3963_20080703--2100Q75-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2231/Swiety_Krzyz_klasztor_3963_20080703--2100Q75-ds.webp"><media:title type="html">Jeden z najświętszych zakątków Polski zamieniono w ciężkie więzienie. To nie koniec tej historii</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Wawel istniał na długo przed Mieszkiem I. Historia tego wzgórza sięga zaskakująco daleko ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/budowa-i-przebudowa-zamku-na-wawelu-tajemnice/</link><description><![CDATA[ Zanim Wawel stał się symbolem, który zna każdy, był tylko wzgórzem z prymitywnymi paleolitycznymi schronieniami. Potem pojawiło się grodzisko Wiślan. Później – piastowska i jagiellońska stolica. I wreszcie miejsce, które na dobre wrosło w polską historię. To nie jest „zwykły zamek” do odhaczenia na liście atrakcji: Wawel przez ponad tysiąc lat zmieniał się dokładnie tak, jak zmieniał się kraj – warstwa po warstwie, epoka po epoce. Najstarsze ślady życia na wzgórzu sięgają o całe tysiąclecie wstecz, a pierwsi Piastowie szybko zrozumieli, że to punkt, którego nie można oddać – stąd pierwsze budowle reprezentacyjne i obronne, które miały mówić jedno: tu jest władza. Dzisiejszy kształt Wawelu to efekt kolejnych fal rozbudowy i przebudowy – od X aż po XX wiek. I właśnie dlatego najciekawsze zaczyna się dopiero po przekroczeniu murów: ponad 7 000 m² wnętrz wpisanych na listę UNESCO, gdzie każdy korytarz prowadzi do historii, której kompletnie się nie spodziewasz. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/budowa-i-przebudowa-zamku-na-wawelu-tajemnice/</guid><author>aleksandra_drazek@wp.pl (Aleksandra Drążek)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 09:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/11/1140/makieta-wawelu-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/11/1140/makieta-wawelu-ds.webp"><media:title type="html">Wawel istniał na długo przed Mieszkiem I. Historia tego wzgórza sięga zaskakująco daleko</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Napoleon chciał podbić Egipt. Nie spodziewał się, że największy sukces jego wyprawy będzie zupełnie inny ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/napoleon-w-egipcie-poczatek-egiptologii/</link><description><![CDATA[ Przez tysiąclecia Egipt widział niezliczone najazdy i oblężenia, raz ulegając, raz odpierając kolejne armie. Gdy jednak w 1798 roku nad Nilem pojawili się żołnierze Napoleona, od razu było jasne, że to nie będzie „zwykła” inwazja. Francuski dowódca – przyszły cesarz – przywiózł bowiem nie tylko działa i bagnety, lecz także coś, co mogło okazać się równie groźne: całe zastępy uczonych. I choć z militarnego punktu widzenia ta wyprawa miała gorzki finał, to właśnie wtedy zaczęła się historia, która na zawsze odmieniła nasze spojrzenie na kraj faraonów. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/napoleon-w-egipcie-poczatek-egiptologii/</guid><author>lw@kronikidziejow.pl (Ludwika Wykurz)</author><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 06:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/15/1588/kamien-z-rosety-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/15/1588/kamien-z-rosety-ds.webp"><media:title type="html">Napoleon chciał podbić Egipt. Nie spodziewał się, że największy sukces jego wyprawy będzie zupełnie inny</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Był jednym z najbogatszych ludzi w Polsce. Podczas pijackich uczt robił rzeczy nie do uwierzenia ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/wzor-sarmaty-ulubieniec-szlachty-i-krol-pijackich-wybrykow/</link><description><![CDATA[ Gdyby w XVIII wieku ktoś zapytał, kto w Rzeczypospolitej był jednocześnie najbogatszy i najbardziej nieprzewidywalny, odpowiedź padłaby natychmiast: Karol Stanisław Radziwiłł. Władał fortuną, która brzmiała jak bajka — 16 miast, 683 wsie i 25 wójtostw, majątek godny europejskich rodów. A jednak to nie liczby sprawiły, że o nim mówiono szeptem i ze śmiechem. Legendą stał się przez to, jak żył. Każdego witał swoim słynnym „Panie Kochanku”, po czym potrafił w jednej chwili zamienić się w dobroczyńcę, a w następnej — w ekscentryka, o którym plotkowało całe miasto. Jednego dnia rozdawał zubożałej szlachcie złoto, drugiego — w samej koszuli kazał się wozić na beczce wina. I to dopiero początek historii, bo za tymi scenami kryło się coś znacznie więcej. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/wzor-sarmaty-ulubieniec-szlachty-i-krol-pijackich-wybrykow/</guid><author>emil.kwidzinski@gmail.com (Emil Kwidziński)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 21:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1652/Konstanty_Aleksandrowicz_-_Portrait_of_Karol_Stanislaw_Radziwill_-_MNK_I-220_165375--2100Q75-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1652/Konstanty_Aleksandrowicz_-_Portrait_of_Karol_Stanislaw_Radziwill_-_MNK_I-220_165375--2100Q75-ds.webp"><media:title type="html">Był jednym z najbogatszych ludzi w Polsce. Podczas pijackich uczt robił rzeczy nie do uwierzenia</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Zaczynał jako robotnik za 2 dolary tygodniowo. Zostawił fortunę wartą dziś 310 miliardów ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/andrew-carnegie-biznes-i-kariera-miliardera/</link><description><![CDATA[ Andrew Carnegie. Pod koniec XIX wieku to nazwisko brzmiało jak synonim fortuny i wpływów. Krążyły opowieści, że był najbogatszym człowiekiem na świecie, a po jego śmierci wartość majątku mogła odpowiadać nawet dzisiejszym 310 miliardom dolarów. Tyle że to dopiero wstęp. Bo jak ktoś, kto współtworzył przemysłową potęgę Ameryki, stał się jednocześnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych filantropów, finansujących kulturę i naukę na całym globie? Od jakiego punktu startował, jakie wybory otworzyły mu drogę na szczyt — i dlaczego jego cień widać do dziś? Zobacz, jak żył i co naprawdę zbudował Andrew Carnegie. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/andrew-carnegie-biznes-i-kariera-miliardera/</guid><author>surowiec.paula92@gmail.com (Paulina Surowiec)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 19:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/11/1114/portret-andrew-carnegie-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/11/1114/portret-andrew-carnegie-ds.webp"><media:title type="html">Zaczynał jako robotnik za 2 dolary tygodniowo. Zostawił fortunę wartą dziś 310 miliardów</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Pierwszy Polak z tytułem magistra. Dziś każde dziecko uczy się o nim na historii ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/wincenty-kadlubek-pochodzenie-i-zyciorys-kronikarza/</link><description><![CDATA[ Gdy umiejętność pisania przestała być rzadkim przywilejem, a znajomość literatury zaczęła przenikać coraz szerzej, w epoce feudalnego rozdrobnienia w polskiej kulturze coś niepostrzeżenie drgnęło — jakby ktoś w cieniu przestawiał zwrotnice, zmieniając kierunek całej opowieści o przeszłości. W samym środku tej cichej rewolucji pojawia się Wincenty Kadłubek: człowiek, który jako pierwszy znany nam Polak spisał kronikę i tchnął w średniowieczne dziejopisarstwo świeżą energię.

Jego „Kronika Polska” wciąga od pierwszych stron, prowadząc przez czasy półlegendarnych początków, gdzie mit miesza się z faktami, aż po rok 1202 — i robi to w sposób, który nie pozwala czytać obojętnie. To nie jest suchy zapis wydarzeń: to misternie skonstruowana narracja, napisana świetną łaciną, pełna ozdobnego, kwiecistego stylu i zaskakująco zawiłych zdań, tak charakterystycznych dla renesansu XII wieku. Nic dziwnego, że dzieło szybko zaczęło krążyć szeroko wśród czytelników.

A potem stało się coś jeszcze bardziej nieoczekiwanego: kilka stuleci później, w XV wieku, tekst Kadłubka wrócił w nowej roli — jako podręcznik retoryki. Jak to możliwe, że kronika sprzed wieków zyskała aż taką moc oddziaływania? ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/wincenty-kadlubek-pochodzenie-i-zyciorys-kronikarza/</guid><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 17:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/10/1098/wincenty-kadlubek-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/10/1098/wincenty-kadlubek-ds.webp"><media:title type="html">Pierwszy Polak z tytułem magistra. Dziś każde dziecko uczy się o nim na historii</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Ten polski zamek zagrał w „Wiedźminie”. Jego nocne legendy przyprawiają o dreszcze ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/zamek-ogrodzieniec-wiedzmin-legenda/</link><description><![CDATA[ Na Jurze Krakowsko‑Częstochowskiej, w niewielkim Podzamczu, stoi miejsce, o którym trudno zapomnieć — nawet jeśli było się tam tylko raz. Zamek Ogrodzieniec, wzniesiony gdzieś na przełomie XIV i XV wieku, do dziś dominuje nad okolicą z Góry Zamkowej. Ruiny wyglądają tak, jakby wciąż czegoś strzegły… i nie chodzi wyłącznie o widok na Szlak Orlich Gniazd, który prowadzi przez Małopolskę i Śląsk. To dopiero wstęp do historii, która wciąga szybciej, niż się spodziewasz.

Właśnie tu powstawały sceny do kultowego „Wiedźmina”, a surowe, poszarpane mury mają w sobie coś niepokojąco „żywego” — jakby wystarczyła chwila ciszy, by znów zaczęły szeptać. Co przez stulecia działo się za tymi kamieniami? I czemu niektórzy są przekonani, że po zmroku można tu spotkać kogoś, kto nigdy tak naprawdę nie opuścił zamku…? ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/zamek-ogrodzieniec-wiedzmin-legenda/</guid><author>surowiec.paula92@gmail.com (Paulina Surowiec)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 15:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/9/969/zamek-ogrodzieniec-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/9/969/zamek-ogrodzieniec-ds.webp"><media:title type="html">Ten polski zamek zagrał w „Wiedźminie”. Jego nocne legendy przyprawiają o dreszcze</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ W 1147 roku ogłoszono krucjatę przeciw Słowianom. Jej przebieg zaskoczył samych najeźdźców ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/krucjata-polabska-data-przebieg-znaczenie/</link><description><![CDATA[ W 1147 roku Europa ruszyła na pogańskich Słowian znad Łaby. Krucjata połabska miała być pokazem siły i błyskawicznym zwycięstwem „w imię wiary” — tak przynajmniej ją zapowiadano. Tyle że już pierwsze wydarzenia zaczęły burzyć ten obraz: zamiast pewnego triumfu pojawiły się zgrzyty, chaos, niespodziewane zwroty i coraz więcej wątpliwości, których nikt nie potrafił łatwo uciszyć. Co naprawdę zapaliło lont tej wyprawy? Jak przebiegała, krok po kroku, gdy zderzyła się z rzeczywistością? I dlaczego w całej historii tak ważne okazały się oddziały Mieszka III Starego — księcia wielkopolskiego, który dał się porwać krucjatowym hasłom? ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/krucjata-polabska-data-przebieg-znaczenie/</guid><author>mariuszsamp1990@gmail.com (Mariusz Samp)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 13:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia Polski ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/10/1015/koronacja-henryka-lwa-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/10/1015/koronacja-henryka-lwa-ds.webp"><media:title type="html">W 1147 roku ogłoszono krucjatę przeciw Słowianom. Jej przebieg zaskoczył samych najeźdźców</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ To była najkrótsza wojna w historii. Trwała zaledwie 38 minut ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-powszechna/to-byla-najkrotsza-wojna-w-historii/</link><description><![CDATA[ 27 sierpnia 1896 roku w Zanzibarze rozegrała się wojna, która do dziś budzi zdziwienie. Zamiast miesięcy walk, okopów i wielkich kampanii były niecałe trzy kwadranse, ostrzał pałacu i szybka zmiana władzy. Zwykle mówi się o 38 minutach trwania walk - i to właśnie ten konflikt uchodzi za najkrótszą wojnę w historii. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-powszechna/to-byla-najkrotsza-wojna-w-historii/</guid><author>emil.kwidzinski@gmail.com (Emil Kwidziński)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 11:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia powszechna ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2219/Marines_in_zanzibar--2100Q75-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2219/Marines_in_zanzibar--2100Q75-ds.webp"><media:title type="html">To była najkrótsza wojna w historii. Trwała zaledwie 38 minut</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ 1177 r. p.n.e. przyniósł koniec dawnego świata. Winowajca wcale nie był jeden ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/upadek-cywilizacji-brazu/</link><description><![CDATA[ Epoka brązu była momentem zwrotnym: właśnie wtedy zaczęły powstawać fundamenty świata, który dziś uznajemy za „cywilizowany”. Na rozległych terenach Eurazji ludzie nie tylko ujarzmili metal, lecz także połączyli się w sieć bogatych, wzajemnie zależnych kultur. A potem stało się coś, co do dziś budzi zdumienie — na początku XII wieku p.n.e. ten skomplikowany, tętniący życiem porządek runął zaskakująco szybko. Co uruchomiło lawinę wydarzeń prowadzącą do katastrofy? I dlaczego odpowiedź może być bardziej aktualna, niż chcielibyśmy przyznać? ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/upadek-cywilizacji-brazu/</guid><author>lw@kronikidziejow.pl (Ludwika Wykurz)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 09:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1670/dama-z-myken-fresk-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1670/dama-z-myken-fresk-ds.webp"><media:title type="html">1177 r. p.n.e. przyniósł koniec dawnego świata. Winowajca wcale nie był jeden</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Przez lata powtarzano, że Kalisz jest najstarszy. Tymczasem inne polskie miasto ma pierwszeństwo ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/najstarsze-miasta-w-polsce/</link><description><![CDATA[ Do dziś powtarza się, że Kalisz jest najstarszym miastem w Polsce. Brzmi świetnie — nic więc dziwnego, że ta etykieta tak mocno się przykleiła. Wszystko zaczęło się od Jana Długosza: to on jako pierwszy rzucił to hasło, a potem poszło już lawinowo, cytat za cytatem, aż stało się „oczywistością”. Tyle że w historii miast nie wygrywają nośne slogany, tylko twarde kryteria.

W „Kronice polskiej” Galla Anonima przy różnych ośrodkach — Krakowie, Poznaniu, Sandomierzu czy Wrocławiu — pojawiają się łacińskie określenia „urbs” i „civitas”. I nie są to ozdobniki. W praktyce takie słowa wiązały się z czymś konkretnym: lokacją i prawami miejskimi. Kiedy więc zaczęły powstawać miasta „na papierze”, w sensie prawnym? Pierwsze otrzymywały prawa miejskie już na początku XIII wieku. Kalisz — dopiero ponad czterdzieści lat później. Co to robi z opowieścią o „najstarszym mieście”? Właśnie w tym miejscu zaczyna się to, co najważniejsze. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-polski/najstarsze-miasta-w-polsce/</guid><author>aleksandra_drazek@wp.pl (Aleksandra Drążek)</author><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 06:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia Polski ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/10/1006/widok-na-torun-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/10/1006/widok-na-torun-ds.webp"><media:title type="html">Przez lata powtarzano, że Kalisz jest najstarszy. Tymczasem inne polskie miasto ma pierwszeństwo</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Kiedyś było jednym z najmodniejszych uzdrowisk w Polsce. Potem komuniści postanowili wybudować tu przemysł ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/kiedys-tetniace-zyciem-kurorty-i-kopalnie-dzis-wyludniajace-sie-blokowiska/</link><description><![CDATA[ W połowie XIX wieku mało kto przypuszczał, że zwykłe poszukiwania węgla w niepozornej śląskiej wsi uruchomią lawinę wydarzeń, która na długo zmieni jej przyszłość. Emil von Schlieben wiercił z myślą o „czarnym złocie” — i właśnie wtedy los zrobił zwrot, którego nikt nie planował. Zamiast węgla spod ziemi wypłynęło coś innego: solanka jodowo-bromowa, odkrycie, które na dziesięciolecia stało się motorem rozwoju Jastrzębia. Paradoks? Największy rozkwit przyniosła nie kopalnia, lecz woda — a to dopiero początek tej historii. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/kiedys-tetniace-zyciem-kurorty-i-kopalnie-dzis-wyludniajace-sie-blokowiska/</guid><author>emil.kwidzinski@gmail.com (Emil Kwidziński)</author><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 21:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1634/3_53_0_7_392_275691--2100Q75-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1634/3_53_0_7_392_275691--2100Q75-ds.webp"><media:title type="html">Kiedyś było jednym z najmodniejszych uzdrowisk w Polsce. Potem komuniści postanowili wybudować tu przemysł</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Był największym uwodzicielem PRL-u. Mało kto wiedział, jak wyglądało jego małżeństwo ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/znani-polacy/w-serialu-mial-kilkanascie-kochanek-w-zyciu-byl-zupelnie-inny-bronislaw-cieslak/</link><description><![CDATA[ W „07 zgłoś się” jego bohater potrafił wplątać się w średnio trzy i pół romansu na odcinek, a mimo to to właśnie do niego wzdychały tysiące Polek. Tylko czy Bronisław Cieślak, niezapomniany porucznik Borewicz, równie pewnie zdobywał serca, gdy gasły kamery? Życie szybko zweryfikowało serialową legendę – było mniej efektowne, bardziej skomplikowane i dalekie od cukierkowego finału. Na prawdziwe spełnienie aktor musiał czekać zaskakująco długo… i dopiero drugie małżeństwo miało odmienić wszystko. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/znani-polacy/w-serialu-mial-kilkanascie-kochanek-w-zyciu-byl-zupelnie-inny-bronislaw-cieslak/</guid><author>kb@kronikidziejow.pl (Katarzyna Barczyk)</author><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 19:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ znani Polacy ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/0/17/bronislaw-cieslak-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/0/17/bronislaw-cieslak-ds.webp"><media:title type="html">Był największym uwodzicielem PRL-u. Mało kto wiedział, jak wyglądało jego małżeństwo</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Ten zwyczaj łączył całą rodzinę. Na Śląsku obchodzono go każdego listopada ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/gesina-na-swietego-marcina/</link><description><![CDATA[ Dawniej listopad nie był jeszcze czasem przedświątecznej gorączki. W wielu śląskich domach czekano na szczególny dzień, który oznaczał koniec prac gospodarskich i zapowiadał nadejście zimy. Rodziny spotykały się przy wspólnym stole, a jedna z potraw miała wyjątkowe znaczenie. Co ciekawe, po zakończonym posiłku wykorzystywano nawet kości, by przewidzieć, jaka będzie pogoda w kolejnych miesiącach. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/gesina-na-swietego-marcina/</guid><author>kkm@kronikidziejow.pl (Katarzyna Kaźmierczak-Milewska)</author><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 17:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2226/rodzina-przy-stole-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2226/rodzina-przy-stole-ds.webp"><media:title type="html">Ten zwyczaj łączył całą rodzinę. Na Śląsku obchodzono go każdego listopada</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Znaleźli go we wraku sprzed 2000 lat. Przypomina starożytny komputer ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/mechanizm-z-antykithiry-starozytny-komputer/</link><description><![CDATA[ Zdarza się, że wśród archeologicznych odkryć pojawia się przedmiot, który wywraca do góry nogami to, co wydawało się pewne o historii rozwoju człowieka. Nagle na światło dzienne wychodzą ślady sugerujące, że ludzie sprzed tysięcy lat potrafili tworzyć rozwiązania zaskakująco bliskie temu, co dziś nazywamy nowoczesną technologią. Jednym z najbardziej zdumiewających dowodów na istnienie takiej wiedzy jest tajemniczy mechanizm z Antykithiry — artefakt wydobyty w pobliżu greckiej wyspy Antikythēra (Αντικύθηρα), znanej po polsku właśnie jako Antykithira. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/mechanizm-z-antykithiry-starozytny-komputer/</guid><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 15:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1615/mechanizm-z-Antykithiry-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1615/mechanizm-z-Antykithiry-ds.webp"><media:title type="html">Znaleźli go we wraku sprzed 2000 lat. Przypomina starożytny komputer</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Otton III miał wobec Chrobrego niezwykłe plany. Jego nagła śmierć zmieniła bieg historii ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/czy-polak-mogl-rzadzic-slowianami-histora/</link><description><![CDATA[ W X wieku państwo Piastów dopiero stawiało pierwsze, niepewne kroki. A jednak już w roku 1000 cesarz Otton III traktował piastowskiego władcę jak partnera, z którym trzeba się liczyć. Niedługo później Bolesław Chrobry zaczął grać o znacznie wyższą stawkę — chciał wpływać na losy całej słowiańszczyzny. Pozostaje pytanie, które potrafi zmienić spojrzenie na początki Polski: czy pierwszy król — albo jego następcy — byli kiedykolwiek o krok od korony cesarskiej? ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/ciekawostki/czy-polak-mogl-rzadzic-slowianami-histora/</guid><author>mm@kronikidziejow.pl (Michał Modzelewski)</author><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 13:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ Ciekawostki ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1614/koronacja-boleslawa-chrobrego-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/16/1614/koronacja-boleslawa-chrobrego-ds.webp"><media:title type="html">Otton III miał wobec Chrobrego niezwykłe plany. Jego nagła śmierć zmieniła bieg historii</media:title></media:content></item><item><title><![CDATA[ Reklamowano go jako cudowny lek. Dopiero po latach ujawniono skalę tragedii ]]></title><link>https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-powszechna/po-zazyciu-tego-leku-dzieci-rodzily-sie-ze-zdeformowanymi-konczynami-historia-afery-talidomidowej/</link><description><![CDATA[ W latach 50-tych przez świat przewinęła się dziwna epidemia. Jej przyczyną był środek przeciwbólowy, zalecany i sprzedawany, również ciężarnym kobietom, bez recepty. Dzieci rodziły się z niedorozwiniętymi rękami i nogami, bez kończyn, czasami deformacja dotyczyła też oczu i organów wewnętrznych. ]]></description><guid isPermaLink="true">https://kronikidziejow.pl/aktualnosci/historia-powszechna/po-zazyciu-tego-leku-dzieci-rodzily-sie-ze-zdeformowanymi-konczynami-historia-afery-talidomidowej/</guid><author>lw@kronikidziejow.pl (Ludwika Wykurz)</author><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 11:00:00 +0100</pubDate><category><![CDATA[ historia powszechna ]]></category><media:thumbnail url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2207/skutki-talidomidu-ds.webp"/><media:content medium="image" url="https://static.kronikidziejow.pl/media/news/22/2207/skutki-talidomidu-ds.webp"><media:title type="html">Reklamowano go jako cudowny lek. Dopiero po latach ujawniono skalę tragedii</media:title></media:content></item></channel></rss>