Logo serwisu: Kroniki Dziejów
Menu
  • Historia Polski
    • Średniowiecze
    • Pierwsi Piastowie
    • Rozbicie dzielnicowe
    • Po zjednoczeniu
    • Nowożytność
    • XVI wiek
    • XVII wiek
    • XVIII wiek
    • Polska pod zaborami
    • Współczesność
    • Polska 1918-1945
    • Okres PRL
    • Po 1989 roku
    • Historia powszechna
      • Starożytność
      • Grecja
      • Rzym
      • Egipt i Mezopotamia
      • Pozostałe
      • Średniowiecze
      • Wczesne średniowiecze (do VIII wieku)
      • Pełne średniowiecze (IX-XIII wiek)
      • Późne średniowiecze (XIV-XV wiek)
      • Nowożytność
      • XVI wiek
      • XVII wiek
      • XVIII wiek
      • XIX wiek do 1914
      • Współczesność
      • I wojna światowa
      • XX lecie międzywojenne
      • II wojna światowa
      • Historia najnowsza
      • Zimna wojna
    • Postacie i wydarzenia
      • Postacie w historii powszechnej
      • Władcy i przywódcy
      • Podróżnicy i odkrywcy
      • Kobiety w historii świata
      • Ludzie kultury
      • Inne znane osobistości
      • Polacy
      • Władcy i przywódcy Polski
      • Polscy naukowcy i działacze społeczni
      • Ludzie kultury i inni
      • Kobiety w historii Polski
      • Wydarzenia z historii powszechnej
      • Bitwy i wojny
      • Polityka i traktaty
      • Gospodarka i społeczeństwo
      • Religia w historii świata
      • Wydarzenia z historii Polski
      • Bitwy i wojny
      • Polityka i traktaty
      • Gospodarka i społeczeństwo
    • Ciekawostki historyczne
      • Warto wiedzieć
      • Zabytki i budowle
      • Popularne zestawienia
      • Mało znane wydarzenia
      • Mało znane postacie
      • Wojskowość
      • Broń historyczna
      • Taktyki wojenne
        • Moje konto
        Facebook
        Szukaj
        • Kroniki Dziejów
        • Aktualności
        • Życie gwiazd
        • Tragiczna historia Wacława Kowalskiego

        Kresową gwarę podpowiedział reżyserowi, choć na co dzień mówił wzorową polszczyzną. Sekrety gwiazdy PRL-u

        Wacław Kowalski w "Samych swoich"
        Wacław Kowalski jako Pawlak, kadr z filmu "Sami Swoi" wykorzystanie na podstawie prawa cytatu
        Opublikowano: 20.11.2026Autor: Paula ApanowiczUdostępnij

        To ta postać z kultowej trylogii Sylwestra Chęcińskiego o sąsiadach skłóconych na śmierć i życie — a jednak nieumiejących bez siebie żyć — na zawsze przestawiła zwrotnicę polskiej komedii. Wybuchowy Kazimierz Pawlak w jego wykonaniu stał się zjawiskiem: wyniósł aktora na sam szczyt i sprawiał, że całe kina zanosiły się śmiechem. Dla widzów PRL-u był jak bezpieczna kryjówka — krótka ucieczka od codziennej szarości. Tyle że po zakończeniu zdjęć zaczynał się zupełnie inny film. Wacław Kowalski zapłacił za ten sukces cenę, o której mało kto mówi: rodzinny dramat doprowadził go do załamania nerwowego, a potem do decyzji, która zszokowała wszystkich — postanowił odejść z aktorstwa.

        1. Wacław Kowalski: wojna i rodzinne tragedie
        2. Od śpiewaka do Kargula w „Sami swoi”
        3. Tragedia, która złamała Wacława Kowalskiego

        Wacław Kowalski: wojna i rodzinne tragedie

        Wacław Kowalski był jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktorów PRL-u i dla wielu widzów na zawsze pozostał przede wszystkim mistrzem komedii. Przyszedł na świat w 1916 roku, a do teatralnej i filmowej kariery nie prowadziła go prosta ścieżka — od pierwszych lat jego los naznaczały wydarzenia, które wstrząsały całym światem. Niemowlęctwo przypadło na czas I wojny światowej, a kiedy wybuchł kolejny, największy konflikt XX wieku, Kowalski wziął udział w kampanii wrześniowej.

        Już jako młody człowiek musiał też zmierzyć się z dramatami w najbliższej rodzinie. Ojciec przyszłego aktora zginął po wypadku w kuźni — metalowy odprysk uszkodził mu oko, a mimo leczenia pojawiły się ciężkie powikłania. Zapalenie opon mózgowych okazało się śmiertelne. Tragiczny los spotkał również jego siostrę, Józię: dwunastoletnia dziewczynka utonęła w rzece.

        Przeczytaj również: Zapomniane gwiazdy kina PRL - czy pamiętasz tych 5 aktorek?

        Wizerunek Wacława Kowalskiego i Władysława Hańczy zdobiący warszawskie kino Praha
        Upamiętnienie Wacława Kowalskiego i Władysława Hańczy, filmowego Pawlaka i Kargula, na budynku kina Praha w Warszawie, fot. Hubert Śmietanka CC BY 2.5

        Od śpiewaka do Kargula w „Sami swoi”

        Dla niego najlepszą ucieczką od narastających problemów był śmiech. Bliscy i znajomi Wacława Kowalskiego wspominali, że w rozkręcaniu towarzystwa nie miał konkurencji – wyglądał na kogoś, kto niczym się nie stresuje, niczego nie traktuje zbyt poważnie i potrafi obrócić każdą sytuację w żart. A jednak równolegle nosił w sobie zupełnie inne pragnienie: marzył o karierze śpiewaka operowego. To marzenie zaprowadziło go do łódzkiego Konserwatorium Muzycznego, gdzie uczył się pod okiem prof. Adama Didura. Los zadrwił z planów w przewrotny sposób – to właśnie głos otworzył mu drogę nie na scenę operową, lecz do filmu: w 1946 roku pojawił się na ekranie w epizodzie śpiewaka z gitarą w pierwszym polskim powojennym obrazie „Zakazane piosenki”.

        Choć występował i w teatrze, i przed kamerą, na prawdziwie ogólnopolską rozpoznawalność musiał poczekać jeszcze długo. Moment zwrotny przyniosła dopiero rola w komedii, którą wielu widzów do dziś określa jako tę, „do której wraca się bez końca” – „Sami swoi” (1967) w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. W duecie z Władysławem Hańczą stworzył niezapomnianych Kargula i Pawlaka: sąsiadów skłóconych do granic, zatruwających sobie życie na każdym kroku, a jednocześnie takich, którzy – choć nigdy by się do tego nie przyznali – nie umieliby funkcjonować bez siebie. Popularność filmu była tak wielka, że doczekał się dwóch kontynuacji historii zwaśnionych rodzin: „Nie ma mocnych” (1974) oraz „Kochaj albo rzuć” (1977). Co ciekawe, to właśnie Wacław Kowalski podpowiedział reżyserowi, by bohaterowie mówili kresową gwarą. Na co dzień posługiwał się wzorową polszczyzną, ale dialekt odtwarzał bez najmniejszego wysiłku – tak przekonująco, że potrafił wprawić w zakłopotanie bardziej doświadczonego Władysława Hańczę, który z gwarą radził sobie wyraźnie gorzej.

        Grób Wacława Kowalskiego w Brwinowie
        Grób Wacława Kowalskiego na cmentarzu w Brwinowie, fot. Mateusz Opasiński CC BY-SA 3.0

        Tragedia, która złamała Wacława Kowalskiego

        Ekranowy Pawlak błyskawicznie skradł serca polskich widzów. Uparty, charakterystyczny i świadomie przerysowany portret wiejskiego gospodarza do dziś się nie starzeje — wciąż bawi i trafia do kolejnych pokoleń. Po sukcesie komediowej trylogii Sylwestra Chęcińskiego Wacław Kowalski mógł wybierać w ciekawych propozycjach. Występował w wielu głośnych tytułach, m.in. „Nie lubię poniedziałku”, „Janosik” czy „Czterdziestolatek”, jednak to rola Ryszarda Popiołka w serialu „Dom” najmocniej zapisała się w pamięci po triumfie „Samych swoich”. Niestety na początku lat 80. życie aktora przecięła tragedia, po której coraz wyraźniej odsuwał się od zawodu.

        W 1982 roku w wypadku samochodowym zginął jego 26-letni syn Maciej. Był wtedy tuż przed zakończeniem studiów medycznych. Z małżeństwa ze Stanisławą Osikowską Kowalski miał też starszego syna Jana (ur. 1946), ale to właśnie ta strata okazała się dla niego niszcząca. Nie potrafił pogodzić się z nagłą śmiercią młodszego dziecka i zaczął zmagać się z depresją.

        W kolejnych latach wielokrotnie próbowano namówić go na powrót przed kamerę. Za każdym razem odmawiał, nie chcąc przyjąć żadnej roli. Gdy pewnego dnia odwiedzili go producenci „Domu”, w jego mieszkaniu telewizor stał odwrócony ekranem do ściany, a rozmowę uciął krótko słowami: „To mnie już nie interesuje”. Zniknięcie aktora z obsady odbiło się na losach serialu — twórcy ostatecznie zrezygnowali z dalszej kontynuacji.

        Osobisty dramat sprawił, że gwiazdor wycofał się z show-biznesu. Ostatnie lata spędził w Brwinowie pod Warszawą, z dala od blasku reflektorów. Zmarł 27 października 1990 roku w wyniku udaru.

        Sprawdź też: 10 zapomnianych hitów filmowych z PRL - czy je jeszcze pamiętasz?

        Źródła:

        • https://encyklopediateatru.pl/artykuly/19412/waclaw-kowalski-wspomnienie
        • https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Wac%C5%82aw_Kowalski
        • https://www.plotek.pl/plotek/56,79592,14802365,stracil-ojca-i-siostre-potem-syna-poruszajaca-historia-waclawa.html
        • https://rozrywka.wprost.pl/gwiazdy/11932548/waclaw-kowalski-smutne-zycie-pawlaka-z-filmu-sami-swoi.html
        Czytaj także:
        • Mąż pozwalał jej na romanse, ale postawił jeden warunek. Tak żyła wielka gwiazda PRL
        • Cała Polska znała ją jako „kobietę pracującą”. Mało kto wiedział, co przeżyła podczas wojny
        • Linda i Jaruzelska przez rok byli razem. Po latach powiedziała o nim coś bardzo osobistego
        • Na zawsze razem, choć nie zawsze wierni. Wojna rozrzuciła ich w różne części kraju
        • Był gwiazdą „M jak miłość”. Mało kto wiedział, z jaką chorobą walczył przez lata
        • Grał Adama w serialu, który oglądała cała Polska. Zginął w wieku zaledwie 29 lat
        • Zasłynęła rolą hrabianki Rity, ale cała Polska pokochała ją jako Ankę. W szczycie sławy Kownacka usłyszała diagnozę
        • Ochrzcili je mianem „polskiego Przeminęło z wiatrem”. W Hollywood przeżyli jednak potężne rozczarowanie
        • Uwielbiały go miliony Polek. Nigdy się nie ożenił i długo nie wyjaśniał dlaczego
        • Z łączniczki w Powstaniu do gwiazdy „Złotopolskich”. Jej życie to gotowy scenariusz

          Kroniki Dziejów
          • Grupa KB.pl - informacje
          • Kontakt
          • Reklama
          • Załóż konto
          • Logowanie
          • Facebook
          • X.com
          Mapa strony
          • Aktualności
          • Artykuły
          • Tagi
          • Autorzy
          Inne serwisy Grupy KB.pl
          • KB.pl
          • Fajny Ogród
          • Fajny Zwierzak
          • Ania radzi
          • Fajne Gotowanie
          • Spokojnie o ciąży
          Informacje prawne
          • Regulamin
          • Polityka prywatnosci i cookies
          • Regulamin DSA
          • Zaufani partnerzy
          © 2020-2026 Grupa KB.pl. All rights reserved.