Jej role ukształtowały polską kulturę. Bożena Dykiel zmagała się z podstępną chorobą
Od kilku dni polskie środowisko teatralne i filmowe wspomina wspaniałą karierę oraz fascynujące losy Bożeny Dykiel. Nieodżałowana artystka pozostawiła po sobie kreacje zmieniające oblicze polskiej kultury, tworzone pod okiem Andrzeja Wajdy, Jerzego Hoffmana, Stanisława Barei czy Janusza Zaorskiego. Ponad pół wieku aktywności dowodziło jej oddania sztuce aktorskiej i niewyczerpanej charyzmy. Niestety, pod koniec życia zmagała się z poważną chorobą, którą zbyt długo bagatelizowała.
Królowa drugiego planu
Odejście Bożeny Dykiel 12 lutego 2026 roku pogrążyło środowisko filmowe i teatralne w żałobie. Artystka pozostawiła po sobie szereg brawurowych kreacji, których siłą była przede wszystkim wyrazistość. Nikt nie mógł w niej dorównać aktorce. Zalotna Kasia z „Wesela” (1972) czy groteskowa, świadomie przerysowana dziedziczka Mada Müller z „Ziemi obiecanej” (1974) – kobiecość w wykonaniu Bożeny Dykiel była nieokiełznana, momentami dzika, zapadająca w pamięć kinomanów.
Zaczęła z przytupem godnym jej temperamentu i prywatnej siły. Jako absolwentka Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie wywołała skandal rolą Goplany z „Balladyny” na podstawie Słowackiego. W 1974 roku wjechała na deski Teatru Narodowego motocyklem, ubrana w zmysłowy kostium wzorowany na popularnej postaci komiksowej, Barbarelli. We wspomnianym teatrze występowała do 1985 roku w sztukach reżyserowanych m.in. przez Jana Kulczyńskiego, Taeusza Minca, Konrada Swinarskiego czy Adama Hanuszkiewicza.
W latach 70. wkroczyła również na ekrany. Poza wspomnianymi już występami, sławę przyniosły jej charyzmatyczne występy w „Awansie” (1974) Janusza Zaorskiego, „Brunecie wieczorową porą” (1976) Stanisława Barei, „Znachorze” (1981) Jerzego Hoffmana, „Człowieku z żelaza” (1981) Andrzeja Wajdy i „Przesłuchaniu” (1982) Ryszarda Bugajskiego. Wybitne dzieła polskiej kinematografii wypełniające repertuar Bożeny Dykiel oddają jej pozycję oraz uznanie mistrzów kamery dla niezwykłego talentu aktorki, której żadna rola nie była straszna.
Bożena Dykiel występowała też w Teatrze Telewizji i na szklanym ekranie. Popularnością cieszyły się zwłaszcza jej role z seriali „Dom” (1980), „Alternatywy 4” (1986) i „Na wspólnej” (od 2003), gdzie przez ponad dwie dekady wcielała się w Marię Ziębę.
Zakochana w aktorstwie do końca
Nieodżałowana mistrzyni naturalizmu i aktorka słynąca z wielkiego poczucia humoru – tak zapamiętamy Bożenę Dykiel. Jej półwieczna kariera aktorska to jeden z fundamentów polskiego dziedzictwa, a także dowód tytanicznej pracy. Niestety ta zaczęła w końcu zbierać krwawe żniwo.
Przez ostatnie lata artystka zmagała się z chorobą, której objawy długo ignorowała. Rozwijająca się wada serca w końcu ograniczyła ją jednak zawodowo i utrudniła codzienne funkcjonowanie. Stan zdrowia pani Bożeny pogorszał się z roku na rok. Wiedziała, że coś się dzieje, ale bagatelizowała zagrożenie i nie zwalniała tempa. W natłoku intensywnej pracy choroba pędziła tak samo dynamicznym tempem.
W 2017 roku Dykiel straciła przytomność na planie „Na Wspólnej”. To był przełomowy punkt. Konieczna okazała się operacja serca. „Mój mózg był niedotleniony, bo wadliwa zastawka raz mi się otwierała, raz nie. I któregoś dnia upadłam” – wspominała gwiazda w rozmowie z „Twoim Stylem”.
Wszczepienie nowej zastawki pozwoliło jej na dalsze występy, choć aktorka znacznie ograniczyła karierę zawodową. W ostatnim roku przed śmiercią całkowicie wycofała się z życia publicznego. Zaostrzenie problemów zdrowotnych zmusiło ją do zrezygnowania z pracy. Zeszłej wiosny niespodziewanie odeszła z „Na Wspólnej”, aby zadbać o siebie.
Śmierć Bożeny Dykiel kończy pewien rozdział w historii polskiego aktorstwa. Jej talent, oddanie i pogoda ducha wciąż inspirują potomnych.
Źródła:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Bo%C5%BCena_Dykiel#
- https://www.pap.pl/aktualnosci/ludzie-ze-swiata-polityki-zegnaja-bozene-dykiel
- https://www.kozaczek.pl/wiadomo-na-co-chorowala-bozena-dykiel-diagnoza-byla-koszmarem/
- https://www.glamour.pl/news/bozena-dykiel-nie-zyje-aktorka-od-lat-zmagala-sie-z-choroba-wiedzialam-ale-dalej-zylam-jak-wariatka/