John Lennon przez 18 miesięcy pił i imprezował. Ten okres nazwał „straconym weekendem”
Ten brytyjski muzyk i kompozytor to nazwisko, które zna niemal każdy – ale niewielu naprawdę wie, co kryje się za jego legendą. Zaczynał jako chłopak z Liverpoolu, a potem w jednej chwili stał się częścią zespołu, który na zawsze zmienił historię rocka. Sukcesy mieszały się u niego z burzami, kontrowersje z chwilami triumfu, a prywatne wybory potrafiły wstrząsnąć fanami bardziej niż kolejne przeboje. Za kulisami sławy rozgrywały się jednak wydarzenia, o których rzadko mówi się głośno… W dalszej części prześledzimy jego drogę krok po kroku: przełomowe momenty kariery, skomplikowane relacje, solowe ambicje i finał, którego nikt nie chciał się spodziewać.
- Dzieciństwo Johna Lennona w Liverpoolu
- Jak powstał zespół The Beatles
- LSD, Yoko Ono i rozpad The Beatles
- Solowe lata Johna Lennona: od „Imagine” do „Double Fantasy”
- Tragiczna śmierć Johna Lennona w 1980 roku
Dzieciństwo Johna Lennona w Liverpoolu
Brytyjski artysta przyszedł na świat 9 października 1940 roku w Liverpoolu. Był synem Julii z domu Stanley oraz Alfreda Lennona. Ojciec Johna, marynarz o irlandzkich korzeniach, często przebywał poza domem, a jego matka była córką ratownika morskiego. Rodzice nadali chłopcu imiona John Winston – drugie z nich otrzymał na cześć ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla. John nie był zaplanowanym dzieckiem. Podczas długich nieobecności męża Julia wdawała się w romanse, jednak Alfred mimo wątpliwości uznał chłopca za swojego syna. Małżeństwo nie potrafiło ułożyć sobie życia razem – napięcie rosło do tego stopnia, że zaczęli namawiać dziecko, by zdecydowało, z kim chce mieszkać. Ostatecznie John wskazał matkę. Kłótnie jednak nie ustały, a spory o opiekę sprawiały, że chłopcem często zajmowała się siostra Julii, Mary „Mimi” Smith. Ojciec z czasem przestał odwiedzać syna, natomiast matka pojawiała się regularnie. To właśnie Julia nauczyła go gry na banjo i jako pierwsza rozpaliła w nim prawdziwą fascynację muzyką.
W 1947 roku młody Lennon rozpoczął naukę w szkole podstawowej Dovedale. Po zdaniu egzaminu trafił do Quarry Bank Grammar School w Liverpoolu, gdzie uczył się od września 1952 do 1957 roku. Zarówno w podstawówce, jak i w gimnazjum opisywano go jako „radosnego, beztroskiego, pełnego energii chłopca”. Uczył się dobrze, choć miał skłonność do bójek z rówieśnikami, przez co obniżono mu ocenę ze sprawowania. W 1956 roku jego matka kupiła mu pierwszą gitarę. Ten moment okazał się przełomowy – Lennon coraz mocniej wciągał się w rock’n’rolla, słuchając z zachwytem nagrań Elvisa Presleya. W 1958 roku Julia zginęła potrącona przez samochód prowadzony przez pijanego policjanta.
Jak powstał zespół The Beatles
John Lennon miał zaledwie 15 lat, gdy powołał do życia szkolny zespół The Quarrymen. 6 lipca 1957 roku, podczas jednego z kolejnych występów, jeden z muzyków przyprowadził młodszego znajomego – Paula McCartneya. To wtedy chłopcy spotkali się po raz pierwszy. John szybko wyczuł w Paulu talent i wkrótce zaczęli grać razem – McCartney przejął rolę basisty. Z czasem Paul zaproponował, by do składu dołączył jego przyjaciel George Harrison jako gitarzysta prowadzący. Lennon początkowo uważał, że 14-letni Harrison jest za młody, by poważnie myśleć o graniu, ale bardzo szybko okazało się, że to świetny instrumentalista. Niedługo później do ekipy dołączył Ringo Starr, obejmując perkusję. Tak uformowała się czwórka, która już jako The Beatles miała wkrótce zmienić historię muzyki.
Pod koniec 1961 roku zespół podpisał swój pierwszy kontrakt z Brianem Epsteinem, który prowadził The Beatles aż do swojej śmierci w 1967 roku (przedawkowanie narkotyków). Choć nie był doświadczonym menedżerem, odegrał kluczową rolę w tym, jak grupa wyglądała i jak zachowywała się na scenie – od wizerunku po sceniczny profesjonalizm. W październiku 1962 roku ukazał się ich pierwszy singiel „Love Me Do”, który dotarł do 17. miejsca na brytyjskich listach przebojów. Debiutancki album (Please Please Me) nagrali natomiast w niecałe 10 godzin – tempo, które dziś wydaje się niemal niewiarygodne. Najważniejsze piosenki zespołu tworzyli wspólnie John Lennon i Paul McCartney. W tym samym czasie Lennon ożenił się z Cynthią Powell (23 sierpnia 1962 roku). Gdy w kwietniu urodził się jego pierwszy syn, Julian, John przebywał akurat w trasie koncertowej.
Na początku 1963 roku The Beatles stali się w Wielkiej Brytanii prawdziwą sensacją. Podczas występu na prestiżowej gali Royal Variety Show, w obecności całej rodziny królewskiej, Lennon pozwolił sobie na odważne żarty skierowane do publiczności. Mimo tego zespół szybko zdobył uznanie brytyjskiego establishmentu. W 1965 roku królowa Elżbieta II uhonorowała grupę Orderem Imperium Brytyjskiego, jednak Lennon zwrócił odznaczenie w 1969 roku w geście protestu. Sprzeciwiał się m.in. konfliktowi między Wielką Brytanią i Afryką oraz poparciu, jakiego brytyjski rząd udzielał Amerykanom podczas wojny w Wietnamie.
LSD, Yoko Ono i rozpad The Beatles
Z biegiem kolejnych lat na trasie koncertowej John Lennon coraz częściej sięgał po LSD – mówiło się, że środki psychoaktywne miały pobudzać go twórczo i pchać do pisania coraz odważniejszych kompozycji. W 1967 roku The Beatles wydali przełomowe „Strawberry Fields Forever”. Kilka miesięcy później zaprezentowali też „All You Need Is Love”, które stało się głośnym manifestem nowej, pacyfistycznej postawy Lennona. W tym okresie John zaczął spotykać się z Yoko Ono – japońską artystką awangardową. Ich relacja szybko się zacieśniała: spędzali ze sobą coraz więcej czasu, także podczas wspólnej wyprawy do Indii, gdzie zgłębiali medytację i buddyzm. Po powrocie Yoko stała się dla Lennona inspiracją i muzą. Z Cynthią rozwiódł się w 1968 roku, a w 1969 Yoko została jego drugą żoną.
Brytyjski muzyk coraz mocniej wciągał się w idee ruchu hippisowskiego oraz duchowość Wschodu, co wyraźnie słychać na albumach Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band i Magical Mystery Tour. Właśnie tak The Beatles dołożyli swoją cegiełkę do popularyzacji idei „Dzieci Kwiatów”. Lennon niemal wszędzie pojawiał się z Yoko Ono, bo – jak podkreślał – artystycznie go napędzała. Jednocześnie narkotyki i rosnące skupienie Johna wyłącznie na Yoko zaczęły pogłębiać napięcia w grupie, a zespół coraz wyraźniej tracił spójność. W sierpniu 1969 roku Lennon powiedział McCartneyowi, że chce odejść z The Beatles. Paul McCartney ogłosił swoje odejście 10 kwietnia 1970 roku. Fani obwiniali Yoko Ono o rozpad zespołu, a Lennon – coraz silniej pod jej wpływem – coraz intensywniej angażował się w działania na rzecz pokoju na świecie.
Solowe lata Johna Lennona: od „Imagine” do „Double Fantasy”
W tym samym roku John Lennon zaprezentował solowy album John Lennon / Plastic Ono Band. Płyta zebrała świetne recenzje krytyków, jednak bardzo osobiste teksty i surowe, mało wcześniej znane brzmienie sprawiły, że nie dotarła do tak szerokiej publiczności. Jego bardziej awangardowe pomysły oraz nowe nagrania tworzone wspólnie z żoną nie dla wszystkich były łatwe do przyjęcia. W 1971 roku Lennon wydał Imagine – najpopularniejszy album w całej jego solowej dyskografii. Artysta otwarcie mówił na nim o miłości do Yoko Ono, a utwór „Imagine” do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych hymnów na świecie.
Niedługo później Lennon i Ono przenieśli się do Nowego Jorku. Administracja Richarda Nixona (ówczesnego prezydenta USA) za wszelką cenę dążyła do deportacji pacyfistycznej pary. Lennon został wciągnięty w długą batalię z urzędami imigracyjnymi. FBI prowadziło wobec niego inwigilację, a jego pokojowa aktywność stała się pretekstem, by usunąć go wraz z żoną ze Stanów Zjednoczonych. Po stronie Lennona stanęło jednak wielu wpływowych i szanowanych Amerykanów, dlatego plan deportacji ostatecznie nie doszedł do skutku.
Na początku 1974 roku Lennon coraz częściej sięgał po alkohol, a jego głośne wybryki regularnie trafiały na nagłówki gazet – wszystko po zdradzie ukochanej Yoko Ono, do której doszło w 1974 roku. Muzyk został wyrzucony z domu, więc przez kolejne 18 miesięcy pił z innymi artystami i niemal bez przerwy imprezował. Ten bolesny czas nazwał później „straconym weekendem”. Z czasem jednak zatęsknił za Yoko Ono i poprosił ją o wybaczenie. Yoko przyjęła go z powrotem, ale postawiła twardy warunek: koniec z używkami. Niedługo potem Yoko Ono zaszła w ciążę i urodziła syna, Seana Lennona (9 października 1975 roku). John Lennon rozpoczął wtedy pięcioletnią przerwę od muzyki, skupiając się na opiece nad synem i roli pana domu.
W 1977 roku John popadł w depresję, więc Yoko Ono zabrała męża do Hongkongu. Rok później było jeszcze trudniej – muzyk wrócił do narkotyków i spędzał długie dni w łóżku. W 1980 roku poleciał z synem na Bermudy, by złapać oddech i odpocząć. Gdy jego samopoczucie zaczęło się poprawiać, Lennon nagrał album Double Fantasy – jasny, pełen nadziei krążek, który fani przyjęli bardzo ciepło. Płyta była odbiciem poczucia spełnienia, jakie dawało mu stabilne życie rodzinne.
Tragiczna śmierć Johna Lennona w 1980 roku
8 grudnia 1980 roku, zaledwie chwilę po premierze Double Fantasy, John Lennon zginął. Artysta został postrzelony przez Marka Davida Chapmana w bramie swojego domu w Dakota. Lekarze stwierdzili łącznie 4 rany postrzałowe (dwie w plecach i dwie w ramieniu). Nie czekano na karetkę, bo stan Johna był krytyczny. Niestety, mimo natychmiastowej pomocy nie udało się go uratować — w wyniku ciężkich obrażeń postrzałowych stracił ok. 70% krwi. Informacja o śmierci wstrząsnęła fanami: niemal od razu po jej ogłoszeniu zaczęli masowo zbierać się pod jego domem, by w ciszy i tłumie oddać hołd swojemu idolowi.
Ciało muzyka skremowano dwa dni później. Yoko Ono zdecydowała, że nie będzie publicznego pogrzebu męża — poprosiła fanów jedynie o modlitwę w intencji Johna Lennona. Mimo to ludzie wciąż wychodzili na ulice, śpiewali jego piosenki i w ten sposób pokazywali, jak bardzo jednoczą się z artystą i jego muzyką. Chapman usłyszał zarzut zabójstwa drugiego stopnia i bez sprzeciwu przyznał się do winy. Dziś odbywa karę dożywocia w Attica State Prison (niedaleko Buffalo, Nowy Jork). Morderca Johna Lennona wielokrotnie składał wnioski o zwolnienie warunkowe, jednak każda z tych próśb została odrzucona.
Źródła:
- Philip Norman: John Lennon. Życie, Wydawnictwo Axis Mundi, Warszawa 2010
- Richard Buskin: John Lennon. Życie i legenda, Wydawnictwo Astrum, Warszawa 2015
- John Lennon, Hunter Davies: John Lennon. Listy, Wydawnictwo Prószyński Media, Warszawa 2012