Liza Minnelli: walka z demonami własnej matki, toksyczne związki, ciemna strona sławy
Pozostaje jedną z najbarwniejszych osobowości scenicznych, a jednocześnie żywym dowodem mrocznej strony show-biznesu obracającego życie swych gwiazd w koszmar. Wychowywana w blasku fleszy, od najmłodszych lat śledząca dramaty znanej na całym świecie matki Liza Minnelli przeszła długą i wyboistą drogę. Życie nie oszczędzało świętującej 80. urodziny piosenkarki, aktorki i tancerki. Rodzinne bolączki, walka z uzależnieniami, nieszczęście w miłości… niezrównana siła charakteru pozwoliła Lizie pokonać wszelkie trudności, a co najważniejsze w branży – wciąż pozostać w zgodzie ze sobą. Dziś gwiazda kończy 80 lat.
Legendarna córka legend
Gwiazdorski splendor i artystyczne środowisko były jej bliskie od urodzenia. Liza Minnelli przyszła na świat 12 marca 1946 roku w Los Angeles jako córka aktorki i piosenkarki Judy Garland (słynnej Dorotki z „Czarnoksiężnika z Oz”) oraz reżysera Vincente’a Minnellego („Amerykanin w Paryżu”, oscarowa „Gigi”). Po sławnych rodzicach odziedziczyła nie tylko wszechstronne zdolności, ale też – ku jej nieszczęściu – skłonność do autodestrukcji.
Liza towarzyszyła matce na planach filmowych czy przyjęciach branżowych. Za pełnymi przepychu spotkaniami z hollywoodzką śmietanką i roztańczonymi produkcjami muzycznymi krył się jednak rodzinny dramat.
Judy Garland była książkowym przykładem ofiary systemu gwiazd. Już w dzieciństwie producenci pozbawili ją samostanowienia. Jako „nabytek” Fabryki Koszmarów była przymuszana do środków odurzających. Dorośli podawali małej Judy narkotyki, aby dziewczynka szybciej straciła na wadze. Bulwersujące praktyki zrodziły oczywiste uzależnienie, z którym dorosła gwiazda nie potrafiła sobie poradzić. Po używki sięgała również w nawrotach depresji. Z powodu życiowych niepowodzeń kilkukrotnie próbowała popełnić samobójstwo.
Dla dorastającej Lizy, której rodzice rozwiedli się, gdy mała miała 5 lat, obserwacja toksycznych zażyłości matki była nie tyle przestrogą, ile prywatnym krzyżem. Liza czuła się odpowiedzialna za matkę, a jej psychiczne udręczenie przeszło z czasem na córkę. Frustrująca zależność przejawiała się w końcu w próbach tuszowania problemów Judy Garland, które z czasem poskutkują kryzysem jej córki.
Należy podkreślić, że wśród codziennych dramatów pozostawało miejsce na miłość. Judy Garland szczerze kochała Lizę, a ta czerpała inspirację z artystycznej profesji matki. Od najmłodszych lat towarzyszyła jej na scenie oraz ekranie. Jako nastolatka Minnelli rozkwitała na deskach Broadwayu czy w London Palladium, gdzie partnerowała matce podczas jej koncertu. Matki i córki nie brakowało też w programach telewizyjnych.
Z czasem Liza obrała bardziej niezależną ścieżkę kariery. W 1964 roku wydała debiutancki album „Liza! Liza!”. Już w kolejnym roku stała się najmłodszą laureatką nagrody Tony – odpowiednika Oscara środowisk teatralnych – za występ w broadwayowskim musicalu „Flora the Red Menace”.
"Kabaret"
Obecna od wczesnych lat na scenie oraz ekranie Liza zyskała międzynarodowe uznanie w 1972 roku wraz z premierą „Kabaretu”. Musical uwidocznił wszelkie atuty artystki: wspaniały wokal, aktorski talent i niesztampowy wizerunek, który zainspirował reżysera Boba Fosse’a.
Odrzucający klasykę gatunku twórca wywodził się ze środowiska teatru tańca i zrewolucjonizował kinowe wyobrażenie o rozśpiewanych historiach. Fosse wykorzystał prowokację oraz kontekst społeczno-polityczny, aby zerwać z dotychczasowym wyobrażeniem o uroczych filmach muzycznych. Jako precyzyjny choreograf postawił na zmysłowe, a przy tym precyzyjne ruchy aktorów. Zadbał też o najdrobniejszy detal – w jego sekwencjach tanecznych każdy rekwizyt miał znaczenie, a kostium, kapelusz czy rękawiczki stały się niejako odrębnym źródłem wyrazu.
Pod okiem Fosse’a Liza Minnelli sportretowała Sally Bowles, tancerkę z berlińskiego klubu bawiącą publiczność w przededniu II wojny światowej. Losy niemieckich artystów kabaretowych kontrastowały z narodowym napięciem wywołanym nazistowskim obłędem.
Wypełniające klaustrofobiczne przestrzenie podrzędnego klubu dekadencja to odpowiedź na społeczne nastroje tamtych lat. Bezpruderyjność i artystyczne igraszki przypominają zaś metodę na opóźnienie zbliżającej się katastrofy. Scena w „Kabarecie” to ostatnia przestrzeń wolności wyrazu w niebezpiecznym i podporządkowanym polityce świecie. Wszelkie te elementy składają się na ponadczasowy wymiar dzieła, które w połączeniu z dopracowaną stroną techniczną wciąż wciąga widzów do zbudowanego na skrajnościach Berlina doby dwudziestolecia międzywojennego. Kreacja Sally przyniosła Lizie Minnelli szereg prestiżowych wyróżnień: nagrodę BAFTA, Złoty Glob oraz Oscara. Sam film Fosse’a zdobył jeszcze siedem Złotych Rycerzyków, w tym za najlepszą reżyserię czy muzykę.
Ikona i skandalistka
W 1977 roku Liza Minnelli stworzyła kolejny ikoniczny portret. U boku Roberta De Niro zagrała w „New York, New York” Martina Scorsese, gdzie wykonała też tytułowy utwór. Jej kariera toczyła się w zawrotnym tempie. Miliony sprzedanych płyt, a także kolejne najważniejsze wyróżnienia amerykańskiego przemysłu rozrywkowego: Emmy i Grammy za całokształt twórczości podkreślały status artystki.
Prywatnie Liza Minnelli toczyła nieustanną walkę. Nie zaznała spokoju w miłości. Jej cztery małżeństwa zakończyły się fiaskiem. Pierwszy mąż, Peter Allen, ukrywał przed nią homoseksualizm i wykorzystał związek jako kamuflaż dla własnej orientacji. Ostatni – producent David Gest, stanowił dla Minnelli źródło traumy. Był przemocowcem, który nadmiernie kontrolował i chciał zdominować artystkę.
Gwiazda przez lata toczyła też osobiste starcie z uzależnieniami. Leki, narkotyki, alkohol – to wszystko rujnowało jej codzienność i relacje międzyludzkie. Szczęśliwie przerwała destrukcyjny łańcuch, który ciągnął się za nią jeszcze od doświadczeń własnej matki. Jako córka legendy Liza osiągnęła zatem coś, czego niestety nie udało się Judy Garland.
Warto dodać, że jej nieprzeciętna wrażliwość wybrzmiała w działalności charytatywnej. Liza działa aktywnie na rzecz humanitaryzmu. Przed laty wsparła m.in. Elizabeth Taylor i jej fundację wspomagającą chorych na AIDS, a także badania nad wirusem HIV.
Źródła:
- https://www.britannica.com/biography/Liza-Minnelli
- https://www.lizaminnelli.com/
- https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3578418,wsciekla-sie-jak-diabli-i-napisala-ksiazke-autobiografia-lizy-minnelli
- https://en.wikipedia.org/wiki/Liza_Minnelli
- https://skaldowie.pl/artykuly/302-styl-boba-fosse-a-jak-jeden-choreograf-na-zawsze-odmienil-musical-i-film