Założyła dwie pary bielizny i potrzebowała 40 dubli. Kulisy najsłynniejszej sceny z Marilyn Monroe

Marilyn Monroe – twarz Hollywood, uosobienie seksapilu i magnetyzmu, którego nie dało się podrobić. Ale za światłami fleszy i uśmiechem z plakatów kryła się historia, o której rzadko mówi się głośno: trudne dzieciństwo, rany, które nie chciały się zagoić, i bezlitosna walka o miejsce w świecie filmu. Kim naprawdę była Norma Jeane Baker, zanim stała się Marilyn? W kolejnych akapitach zajrzymy za kulisy jej prywatnego życia, prześledzimy drogę do największych ról i dotkniemy kontrowersji, które do dziś rozpalają wyobraźnię całego świata.
- Dzieciństwo Marilyn Monroe pełne traum
- Od fabryki amunicji do Marilyn Monroe
- Droga Marilyn Monroe do sławy w Hollywood
- Marilyn Monroe: przełomowe lata 1951–1961
- Śmierć Marilyn Monroe: fakty i teorie
Dzieciństwo Marilyn Monroe pełne traum
Marilyn Monroe przyszła na świat 1 czerwca 1926 roku w Los Angeles w Kalifornii. Zanim stała się ikoną kina, nosiła imię i nazwisko Norma Jeane Mortenson (później została ochrzczona jako Norma Jeane Baker). Była córką montażystki filmowej Gladys Pearl Baker z domu Monroe, natomiast tożsamości ojca nigdy nie udało się ustalić. Dzieciństwo Normy naznaczone było ciągłą niepewnością: większość czasu spędzała u rodzin zastępczych, a później w sierocińcu, bo jej matka nie chciała rezygnować z pracy i kariery, by zajmować się córką. W sierocińcu dziewczynka czuła się wyjątkowo osamotniona — paradoksalnie dlatego, że jako jedyna spośród dzieci „miała” matkę. Tyle że była to obecność tylko na papierze, bo Gladys nie okazywała jej chęci ani bliskości. Z czasem u Gladys Pearl Baker pojawiły się bardzo poważne problemy psychiatryczne, które doprowadziły do jej umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym.
W kolejnych domach zastępczych Norma Jeane Baker wielokrotnie doświadczała przemocy seksualnej. Dopiero po latach aktorka wyznała, że została zgwałcona, gdy miała zaledwie 11 lat. Te przeżycia sprawiły, że jako nastolatka była skrajnie nieśmiała i zamknięta w sobie. Ostatecznie porzuciła szkołę i w 1946 roku, mając 16 lat, wyszła za mąż za swojego ówczesnego chłopaka — 21-letniego Jamesa Dougherty’ego, kupca marynarki wojennej. Została gospodynią domową, jednak małżeństwo nie dawało jej poczucia bliskości ani spełnienia. Sama mówiła wprost, że ten związek ją męczy i zwyczajnie się w nim nudzi. W 1943 roku jej mąż wyjechał, by dołączyć do Merchant Marines — trafił na południowy Pacyfik w czasie II wojny światowej. Niedługo później ich drogi się rozeszły.
Od fabryki amunicji do Marilyn Monroe
Żeby się utrzymać, Norma zatrudniła się w miejscowej fabryce amunicji w Burbank (Kalifornia). Pracowała tam po 10 godzin dziennie, by móc żyć na własny rachunek. To właśnie w tym miejscu po raz pierwszy dostrzeżono w niej potencjał modelki. Fotograf David Conover przygotowywał materiał o zakładzie i wykonywał zdjęcia pracownikom, pokazując kobiety pracujące w czasie wojny. Urodą Normy i jej niezwykłą fotogenicznością był wręcz poruszony. Tak zaczęła się droga przyszłej seksbomby – od pracy modelki.
W sierpniu 1945 roku Norma Jeane Baker podpisała kontrakt z agencją Blue Book Model Agency. Nowa umowa stała się dla niej impulsem do odświeżenia wizerunku. Przyjęła imię Marilyn Monroe, a wkrótce potem przefarbowała włosy na blond. Niedługo później Marilyn coraz częściej trafiała na okładki rozmaitych magazynów (m.in. Peek i Pageant). Do świata filmu weszła w 1946 roku, gdy podpisała 6-miesięczny kontrakt z 20th Century Fox. Sprawdź także TOP 10 najbardziej znanych cytatów Marilyn Monroe.
Droga Marilyn Monroe do sławy w Hollywood
Na początku niewielu wierzyło, że Monroe ma zadatki na wielką aktorkę. Startowała jako statystka, a na planie filmowym uczyła się w praktyce — podpatrując zawodowców i szlifując śpiew, pantomimę oraz taniec. W 1947 roku wytwórnia przedłużyła z nią umowę. W tym czasie pojawiła się w dramacie „Dangerous Years” i komedii „Scudda Hoo! Scudda Hay!”. Niedługo później kontraktu jednak nie odnowiono, więc Marilyn wróciła do modelingu. Nie odpuszczała: pracowała intensywnie i wciąż trzymała się marzenia o dużej karierze w kinie. Wkrótce podpisała kontrakt z Columbia Pictures, gdzie mogła dalej rozwijać warsztat aktorski i dopracować swój ekranowy wizerunek.
Kiedy Monroe straciła kolejny kontrakt, sytuacja finansowa zmusiła ją do trudnych decyzji. Żeby mieć z czego żyć, pozowała nago do zdjęć, które w 1953 roku kupił Hugh Hefner i opublikował w pierwszym numerze Playboya. Niedługo potem, dzięki znajomości z Johnem Hyd’em, dostała role w dwóch filmach („Asfaltowa dżungla” oraz „Wszystko o Ewie”). Od tego momentu jej aktorska droga zaczęła nabierać tempa. Niski głos i figura klepsydry szybko uczyniły z Marilyn Monroe jedną z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd Hollywood — a kolejne występy pokazały, że ma nie tylko magnetyzm, lecz także realne umiejętności aktorskie.
Marilyn Monroe: przełomowe lata 1951–1961
1951 rok – Monroe występowała wtedy przede wszystkim w filmach o mniejszym budżecie, ale recenzenci coraz częściej podkreślali, że ma w sobie coś więcej niż tylko urodę. Szczególną sympatią darzyli ją amerykańscy żołnierze – Marilyn szybko stała się ich ulubioną pin-up girl. W tym roku pojawiła się w kilku ważnych tytułach:
- „Proszę nie pukać”
- „Małpia kuracja”
- „Uprzejmie informujemy”
To także moment, w którym Monroe otrzymała Henrietta Award dla najpopularniejszej młodej aktorki. Krytycy coraz częściej nazywali ją seksbombą, więc w kolejnych rolach powierzano jej głównie wizerunek „ślicznej, nieco naiwnej blondynki”. Równolegle zaczęły narastać problemy, o których rzadko mówiono głośno: trema, bezsenność oraz sięganie po alkohol i barbiturany.
1953 rok – ten rok przyniósł Marilyn pasmo filmów, które odniosły ogromny sukces i do dziś uchodzą za ikony kina.
- „Niagara” – hit kasowy, który jeszcze bardziej wypromował aktorkę, choć jednocześnie utrwalił jej wizerunek seksbomby, zamiast podkreślić warsztat aktorski.
- „Mężczyźni wolą blondynki” – musical w reżyserii Howarda Hawksa zebrał świetne recenzje i znalazł się wśród najbardziej dochodowych filmów roku. Monroe zapisała się w pamięci widzów śpiewem i tańcem, wykonując „Diamonds Are a Girl’s Best Friend”.
- „Jak poślubić milionera” – komedia romantyczna, która również trafiła do czołówki kasowych produkcji 1953 roku. Na planie Marilyn często brakowało pewności siebie, ale wspierała się wskazówkami Natashy Lytess (nauczycielki aktorstwa). Niedługo po premierze stała się jedną z najlepiej zarabiających gwiazd sezonu 1953 / 1954.
1954 rok – właśnie wtedy powstał „Słomiany wdowiec”, broadwayowska komedia romantyczna. Najbardziej rozpoznawalna scena z filmu do dziś jest nierozerwalnie kojarzona z Monroe: Marilyn w białej sukience stoi nad kratką wentylacyjną metra i próbuje opanować materiał unoszony podmuchem powietrza. Do uzyskania idealnego ujęcia potrzebowała aż 40 dubli. Co ciekawe, by uniknąć zbyt odważnego efektu, założyła wtedy dwie pary białej bielizny. Za rolę otrzymała nominację do BAFTA.
1955 rok – Marilyn Monroe rozstała się z 20th Century Fox i powołała własną wytwórnię Marilyn Monroe Productions, dzięki czemu weszła w rolę producentki. W tym samym roku rozpoczęła naukę w Actors Studio w Nowym Jorku, chcąc konsekwentnie rozwijać umiejętności aktorskie. Zagrała w kilku produkcjach, mając większy wpływ na decyzje – także na wybór reżyserów. Coraz wyraźniej budowała pozycję nie tylko gwiazdy, ale i bizneswoman.
1958 rok – w tym roku Monroe wystąpiła w „Pół żartem, pół serio”, a jej rola przyniosła jej Złotego Globa. Film do dziś uchodzi za klasykę i jeden z najlepszych tytułów w historii amerykańskiego kina.
1961 rok – kondycja fizyczna i psychiczna aktorki zaczęła się wyraźnie pogarszać. Zagrała w „Skłóconych z życiem”. Choć sam film nie zdobył uznania krytyków, występ Marilyn Monroe bywa wskazywany jako jeden z najmocniejszych i najbardziej dojrzałych w całej jej karierze.
Śmierć Marilyn Monroe: fakty i teorie
Z czasem stan zdrowia Marilyn Monroe wyraźnie się pogarszał, co coraz mocniej odbijało się na jej pracy. Część osób twierdziła nawet, że aktorka przesadza albo udaje problemy. W 1962 roku gwiazda wykonała słynne „Happy Birthday” podczas 45. urodzin prezydenta Johna F. Kennedy’ego. Monroe wciąż pojawiała się na ekranie, choć częściej w mniej głośnych tytułach — za to nie brakowało scen, które wzbudzały skrajne emocje (jak choćby pływanie nago w filmie „Słodki kompromis”). Pozowała też m.in. dla „Vogue”. Wkrótce jednak jej kariera została nagle i tragicznie przerwana przez śmierć.
Marilyn Monroe zmarła 5 sierpnia 1962 roku. Ostatnią dobę przed odejściem spędziła w swoim domu w Los Angeles. Nad ranem gosposia aktorki, Eunice Murray, znalazła ją martwą w łóżku. Wieść o nagłej śmierci Monroe wstrząsnęła światem. Niemal natychmiast zaczęły krążyć rozmaite teorie spiskowe dotyczące tego, co wydarzyło się naprawdę — pojawiały się oskarżenia m.in. pod adresem terapeuty gwiazdy (dr. Greensona), który rzekomo miał ją otruć. Inne hipotezy wskazywały na Eunice Murray, FBI (według plotek podejrzewano Monroe o sympatie komunistyczne) albo Roberta Kennedy’ego, z którym miała mieć romans. Najczęściej jednak przyjmuje się, że aktorka odebrała sobie życie, przedawkowując środki nasenne.
8 sierpnia 1962 roku odbył się pogrzeb amerykańskiej aktorki. Spoczęła na cmentarzu Westwood Memorial Cemetery. Śmierć Marilyn Monroe stała się wówczas jednym z najgłośniejszych tematów na świecie, a do dziś wokół jej przyczyny narastają kolejne spekulacje. Jak było naprawdę? Czy Monroe rzeczywiście popełniła samobójstwo, przytłoczona problemami psychicznymi i ciężarem wielkiej sławy? Tego prawdopodobnie nie uda się już nigdy rozstrzygnąć.

Źródła:
- Alfonso Signorini: Marilyn. Żyć i umrzeć z miłości, Wydawnictwo Świat Książki, Warszawa 2004
- Donald Spoto: Marilyn Monroe. Biografia, Wydawnictwo Prima, Nowy Jork 2001
- Sarah Churchwell: Twarze Marilyn Monroe, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2018