Odsłoniła kolana na plaży i natychmiast otoczyła ją policja. Absurdalny areszt słynnej pływaczki
Zanim kobiety na dobre zadomowiły się w sportach wodnych, ona już torowała im drogę — i robiła to z rozmachem, który wyprzedzał epokę. Na początku XX wieku uchodziła za ucieleśnienie kobiecości, a jednocześnie głośno promowała zdrowy styl życia, czym przyciągała tłumy i budziła emocje. Historia Annette Kellerman do dziś nie daje o sobie zapomnieć, bo zachwyt mieszał się w niej z oburzeniem, a odwaga miała swoją cenę. Ponad sto lat temu wystarczyło jedno — jednoczęściowy strój odsłaniający kolana — by znalazła się na celowniku policji. Co wydarzyło się dalej?
- Annette Kellerman: syrena kina niemego
- Areszt za kostium: rewolucja na plaży
- Annette Kellerman: syrenka i fitness
Annette Kellerman: syrena kina niemego
Annette Kellerman zasłynęła spektakularnymi osiągnięciami w pływaniu, podbiła Hollywood epoki kina niemego i pomogła wypromować pływanie synchroniczne. Jej talent i ambicja miały wiele odsłon. Jedna z najbardziej rozpoznawalnych kobiet początku XX wieku pisała też poradniki o utrzymaniu formy i zaletach aktywnego stylu życia. A gdy jedni szukali wytchnienia od codzienności, ona przyciągała tłumy fantazyjnymi pokazami w akwariach: w kostiumie syreny nurkowała tuż obok egzotycznych ryb, zamieniając występ w mały podwodny spektakl.
Trudno uwierzyć, że jako dziecko Annette bała się wody. Dorastając w domu rodziców-muzyków, nie planowała ani kariery pływaczki, ani scenicznych występów w wodewilu. Przełom przyniosła choroba. Kellerman zachorowała na polio, przez co jej nogi na kilka lat unieruchomiono w stalowych szynach. Kiedy jako nastolatka wracała do zdrowia, lekarze zalecono pływanie jako rehabilitację. Mroczna tafla budziła w niej początkowo lęk, lecz szybkie efekty terapii sprawiły, że z czasem całym sercem pokochała sporty wodne.
Już w wieku piętnastu lat miała za sobą pierwsze wygrane zawody pływackie. W 1903 roku Kellerman pokonała swój pierwszy długi dystans, płynąc wzdłuż rzeki Yarra w Melbourne. Później ruszyła do Europy, gdzie w niespełna cztery godziny przepłynęła 21 km Tamizą przez sam środek Londynu. Z czasem do listy osiągnięć dołączyło również przepłynięcie Sekwany w Paryżu. Jako pierwsza kobieta w historii podjęła też próbę przepłynięcia kanału La Manche.
Jej nazwisko szybko obiegło świat, więc propozycje ze strony show-biznesu były tylko kwestią czasu. W szklanych zbiornikach wcielała się m.in. w syreny, a widowiska łączyły sportową brawurę z podwodnym baletem i wodewilowym rozmachem. W ten sposób jako jedna z pierwszych spopularyzowała pływanie synchroniczne. Równolegle pojawiała się w filmach utrzymanych w wodnej estetyce. W „Córce bogów” (1916) jako pierwsza gwiazda pokazała się nago na ekranie. Gorszyła społeczeństwo skryte za maską konwenansów, ale jednocześnie okazała się utalentowaną rewolucjonistką, która potrafiła zmieniać zasady gry.
Areszt za kostium: rewolucja na plaży
W 1907 roku Annette Kellerman — znana na świecie z imponujących sukcesów pływackich — pojawiła się na plaży w Revere w stanie Massachusetts w przylegającym do sylwetki kostiumie z krótkim rękawem i nogawkami kończącymi się nad kolanami. Dziś taki strój uznalibyśmy za raczej skromny, lecz ponad sto lat temu od kobiet oczekiwano niemal całkowitego zasłonięcia ciała nawet podczas kąpieli w morzu czy jeziorze. Wciąż królował styl wywodzący się z XIX wieku: wielowarstwowe zestawy z halek, pantalonów i kąpielowych „płaszczy”. Co więcej, część pań wkładała pod nie nawet gorsety!
Trudno wyobrazić sobie swobodne pływanie w takiej garderobie — tym bardziej że Annette nie traktowała tego jak plażowej rozrywki, lecz jak sport na serio. Jej odważny (i czysto praktyczny) wybór miał poprawić wygodę, a nie wywołać sensację, jednak skończyło się odwrotnie. Została zatrzymana i aresztowana pod zarzutem rzekomej obrazy moralności. Na szczęście nie spędziła za kratkami wiele czasu: zdołała przekonać, jak niepraktyczne były ówczesne stroje plażowe, i wygrała proces.
Kellerman szybko zrozumiała, że szum wokół tej historii może działać na jej korzyść. W następnych latach zaprojektowała całą serię strojów do pływania. Tak zaczęła się zmiana obyczajów i modowa rewolucja, która z czasem oddała kobietom wygodę na plaży i poczucie pewności siebie. Po przełomowym projekcie Annette Kellerman kostiumy kąpielowe stawały się coraz krótsze — a dam spragnionych ruchu bez krępujących pantalonów nie dało się już zatrzymać.
W latach 30. XX wieku surrealistyczna projektantka Elsa Schiaparelli zaproponowała jednoczęściowy strój z odsłoniętymi plecami. Dekadę później pin-up girls, które podnosiły aliantów na duchu — od Betty Grable, przez Ritę Hayworth, aż po Kim Novak — pozowały w modelach podkreślających dekolt, a czasem także w kompletach dwuczęściowych. Następny wielki przełom przyszedł tuż po wojnie wraz z modą na bikini, którego prowokacyjna nazwa nawiązywała do atolu Bikini, miejsca testów broni atomowej.
Sprawdź również historię innej gwiazdy Hollywood i pin-up girl Kim Novak
Annette Kellerman: syrenka i fitness
Annette Kellerman nie tylko rozkręciła modę na plażowe stroje i pomogła kobietom zyskać większą swobodę, lecz także konsekwentnie promowała fitness oraz zdrowy styl życia. Utrzymywała żywy kontakt z fankami, prowadząc z nimi obszerną korespondencję i podpowiadając, jak układać zbilansowaną dietę oraz jak ćwiczyć, by czuć się lepiej i wyglądać zdrowiej. Pisała też poradniki, m.in. „How to Swim”, gdzie tłumaczyła praktyczny sens swoich przełomowych kostiumów do pływania – zaprojektowanych tak, by ułatwiały ruch w wodzie i pozwalały osiągać większe prędkości.
Co istotne, do końca życia pozostała wegetarianką. Aby przekonać innych do korzyści diety bezmięsnej, prowadziła w Kalifornii sklep ze zdrową żywnością, stawiając na produkty wolne od cierpienia zwierząt. Nawet w dojrzałym wieku nie rezygnowała z życiowej pasji, czyli pływania. W 1974 roku, zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią, została uhonorowana miejscem w International Swimming Hall of Fame na Florydzie. Jej prochy rozsypano wzdłuż Wielkiej Rafy Koralowej.
Dziś niemal wszystkie filmy z udziałem pierwszej hollywoodzkiej „syrenki” uznaje się za zaginione. Wyjątkiem jest „Wenus z południowych mórz” (1924), w którym Annette w charakterystyczny dla siebie sposób łączyła zmysłowość z atletyczną sylwetką oraz imponującą umiejętnością wstrzymywania oddechu. Fabryka Snów wróciła też do jej niezwykłej historii w osobnej produkcji – nominowanym do Oscara za najlepsze zdjęcia „Million Dollar Mermaid” (1952), gdzie sportową gwiazdę zagrała Esther Williams. Wiele plażowych kostiumów zaprojektowanych przez samą Kellerman można z kolei oglądać w galeriach sztuki, m.in. w nowojorskiej Metropolitan Museum of Art.
Zobacz zdjęcia słynnych aktorek początku XX wieku
Źródła:
- https://www.britannica.com/topic/physical-culture#ref858826
- https://www.britannica.com/topic/swimsuit#ref290699
- https://en.m.wikipedia.org/wiki/Annette_Kellerman