Schudł 14 kilogramów do roli. Dostał Oscara
Adrien Brody – jeden z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia, słynie z ogromnego poświęcenia na rzecz kreacji. Do oscarowej roli w „Pianiście” nauczył się grać na fortepianie i drastycznie stracił na wadze. Zaledwie kilka lat później na potrzeby „Obłędu” zamknął się na jeden dzień w kostnicy, a przez całe tygodnie chodził w kaftanie bezpieczeństwa. Utożsamienie z ekranowymi postaciami zaowocowało niezwykle autentyczną energią i emocjonalnymi portretami zmieniającymi oblicze kina, niestety zbierało również krwawe żniwo. Aktor niejednokrotnie przypłacił swe starania załamaniem nerwowym.
Artystyczne korzenie
Urodzony w 1973 roku Adrien Brody dorastał w domu, w którym sztuka wypełniała codzienność. Jego matka – Sylwia Plachy, córka węgierskiego arystokraty i Żydówki z Czech – była fotografką. Korzenie ojca Elliota Brody’ego sięgały zaś polskich Żydów. Był profesorem historii i malarzem.
Mały Adrien od początku był zachęcany do rozwijania kreatywnej natury i fascynacji światem artystycznym. Często pozował przed aparatem matki, w czym nieodzowna okazywała się aparycja chłopaka. Szczupła sylwetka, nostalgiczne spojrzenie i wysoki wzrost sprawiały, że był doskonałym materiałem na modela, a jego magnetyczna twarz budziła silne emocje i kontemplacyjną atmosferę.
Adrien uczęszczał do liceum plastycznego i muzycznego, a w przedstawieniach teatralnych debiutował jeszcze jako nastolatek. Pasja zaprowadziła go na studia do Akademii Sztuki Dramatycznej. Już jako piętnastolatek pojawił się w produkcji telewizyjnej „Home at Last” (1988). Kilka lat później wystąpił w reklamie Pepsi.
Po pierwsze: oddanie
Brody skutecznie budował pozycję jednego z najzdolniejszych przedstawicieli swojego pokolenia. W latach 90. nawiązał przełomowe współprace z reżyserami Stevenem Soderberghiem („Król wzgórza”) oraz Spike’em Lee („Mordercze lato”). Zasilił również obsadę dzieł „Cienka, czerwona linia” (1998) czy „Uciec przed śmiercią” (2000).
Jeszcze przed głośnym występem pod okiem Romana Polańskiego Adrien Brody ugruntował swą pozycję mistrza ekranowej transformacji. Na tytuł składała się nie tylko gotowość do fizycznej metamorfozy, ale przede wszystkim jego aktorska intensywność, na którą wpływało kompletne zagłębienie w rolę. Za Paulem Newmanem czy Marlonem Brando pracującymi w duchu legendarnej Metody Brody angażował się emocjonalnie w postać i starał się wczuć w jej sytuację. A to niosło za sobą potężne wyzwanie psychiczne.
Depresja, głodówka i Oscar
Międzynarodowe uznanie przyniosła mu kreacja kompozytora Władysława Szpilmana walczącego o przetrwanie w pogrążonej wojennym obłędzie Warszawie z „Pianisty” (2002) Romana Polańskiego. Aby oddać jak najlepiej tragedię polsko-żydowskiego artysty, którego sztuka dodaje sił w najbardziej niespodziewanym momencie, Brody przeszedł drastyczną przemianę.
Chcąc poznać na własnej skórze nagłą stratę, zrezygnował z otaczających go luksusów. Sprzedał własne mieszkanie i samochód. Zdecydował się też na kompletną izolację, aby oddać realistycznie samotność swego bohatera. Uczył się też kompozycji Fryderyka Chopina, które grał na pianinie.
Na tym poświęcenie Adriena Brody’ego bynajmniej się nie skończyło. Aktor w krótkim czasie schudł 14 kg, co po zakończeniu zdjęć zrodziło problemy z jego powrotem do zdrowia. Nagła utrata wagi i równie szybka próba powrotu do dawnej kondycji stanowiły poważne obciążenie dla jego układu pokarmowego, który borykał się z szeregiem schorzeń. Ból fizyczny nie był tym jedynym. Wojenne obrazy odtworzone na ekranie i traumatyczne świadectwo historii odbiły się na psychice Adriena, który przez długi czas nie potrafił wrócić do normalności i cierpiał na stany depresyjne. Jak sam przyznał, na przekór globalnego sukcesu „Pianisty”, on sam musiał przejść przez swoistą żałobę.
„To nie była łatwa rola. Po pierwsze, był to bardzo dramatyczny okres w historii, poza tym Szpilman przeszedł piekło, ale miał niezwykłą siłę życia. Pokazać to wszystko, co on przeżywał, jest niezwykle trudno. Miałem szczęście, że prowadził mnie Roman Polański, absolutnie genialny reżyser. Wymagająca rola u wspaniałego reżysera to marzenie każdego aktora, bez względu na trudności, jakie się z nią wiążą” – opowiadał o pracy nad „Pianistą” Adrien Brody.
Jego wysiłek przyniósł mu Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, którego odbierał jako najmłodszy laureat w historii kategorii (miał 29 lat). Samo dzieło zdobyło jeszcze Nagrody Akademii za najlepszą reżyserię (Roman Polański) i scenariusz adaptowany (Ronald Harwood). Do prestiżowego zestawu wyróżnień należy dodać Złotą Palmę w Cannes, Europejską Nagrodę Filmową dla Pawła Edelmana za zdjęcia, Cezary, statuetki David di Donatello, BAFTA i polskie Orły.
Wielki powrót
Po sukcesie „Pianisty” Adrien Brody miał świat kina u swych stóp. Jak na ironię, ogólne uznanie i uwielbienie widzów wywołało presję, która odbiła się zarówno na karierze, jak i życiu prywatnym aktora. Brody przez długi czas nie mógł przekroczyć łatki ekranowego Szpilmana. Przez kilkanaście lat nie zagrał w filmie równym wielkości „Pianisty”. To rodziło frustracje. Choć wciąż obecny na ekranach, Adrien przepadł na dalszym planie, nie licząc wyjątków w postaci filmów Woody’ego Allena „O północy w Paryżu” (2011) i Wesa Andersona „Grand Budapest Hotel” (2014), w których wsławił się ekscentrycznymi rolami.
Jego powrotem na dobre okazał się portret gangstera w serialu „Peaky Blinders” (2017). W 2024 roku Adrien Brody ponownie wzbudził ogólną sensację brawurową interpretacją węgierskiego architekta László Tótha, który stara się zbudować życie od nowa w Stanach Zjednoczonych po zakończeniu II wojny światowej w filmie Brady’ego Corbeta „Brutalista”. Poruszająca kreacja znów dotknęła jego rodzinnych korzeni – matka aktora urodziła się na Węgrzech, z których uciekła w latach 50. przed komunistycznym reżimem. Tak, jak w „Pianiście”, Adrien Brody mógł utożsamić się ze swym bohaterem na poziomie rodzinnych traum (krewni ze strony ojca artysty zginęli w Auschwitz). Film przyniósł mu drugiego Oscara w karierze.
Źródła:
- J. Nowosad, „Teatr i kino na wesoło. Anegdoty, ciekawostki i dowcipy”, wyd. POLIHYMNIA, Lublin 2008.
- https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/adrien-brody-przezyl-zalamanie-po-roli-w-filmie-pianista-co-dzisiaj-u-niego-slychac-138883-r1/
- https://www.britannica.com/biography/Adrien-Brody