Rozbierała się w niemal każdym filmie. Polacy ją uwielbiali, reżyserzy nie szanowali

Sława w PRL rzadko bywała bajką — częściej miała posmak triumfu zmieszanego z goryczą. Maria Probosz odczuła to na własnej skórze. Gdy wreszcie spełniła aktorskie marzenia, szybko okazało się, że sukces ma wysoką cenę: przypięto jej etykietkę seksbomby, a za kulisami narastały napięcia, o których widzowie nie mieli pojęcia. W życiu uczuciowym też nie znalazła bezpiecznej przystani — przeciwnie, jeden związek zaczął niepostrzeżenie podcinać jej skrzydła i pchać karierę ku przepaści. Partner, ogarnięty chorobliwą zazdrością, potrafił urządzać sceny na planie, przy całej ekipie, nie wytrzymując widoku zmysłowych ujęć z udziałem ukochanej. I właśnie wtedy zaczęło się coś, co z czasem zamieniło jej codzienność w domowy koszmar.
- Maria Probosz: sława i przekleństwo ról
- Maria Probosz: seksbomba wbrew sobie
- Upadek Marii Probosz: przemoc i nałóg
Maria Probosz: sława i przekleństwo ról
Maria Probosz już jako dziecko była przekonana, że zrobi wszystko, by zostać aktorką. Wpatrzona w legendy polskiego kina marzyła o tym, by – jak one – olśniewać na ekranie i scenie, wcielać się w skrajnie różne postaci i hipnotyzować publiczność. Z czasem jednak popularność zaczęła działać przeciwko niej. Sceny rozbierane, których w jej repertuarze pojawiało się wyjątkowo dużo, okazały się brzemieniem. Aktorka miała poczucie, że bywa traktowana jak „przynęta” przez sprytnych twórców, którzy nie dawali jej szansy pokazać pełni talentu i emocjonalnej siły. Nagość w rolach przeniosła się też na grunt prywatny, stając się źródłem kłopotów. Mężczyźni oczarowani urodą Probosz potrafili później przerzucać na nią własne frustracje i za wszelką cenę chcieli ją sobie podporządkować.
Wszystko ruszyło w 1976 roku, kiedy 15-letnia Maria Probosz zadebiutowała w komedii Janusza Kondratiuka „Czy jest tu panna na wydaniu?”. Od wczesnych lat, przy wsparciu mamy, cierpliwie szlifowała różne umiejętności. Ćwiczyła śpiew, grę na fortepianie i taniec, a do tego uczęszczała na zajęcia aktorskie. Jej wielką inspiracją była Grażyna Marzec – Probosz zobaczyła ją jako sześciolatka na scenie w Łodzi w spektaklu „Trędowata” i to wspomnienie na długo w niej zostało.
Co ciekawe, angaż u Kondratiuka nie był prostym finałem jej pracowitego dzieciństwa. Maria zgłosiła się do konkursu tygodnika „Szpilki” pod hasłem „Kto nas zatrudni w filmie?” – i właśnie wtedy została zauważona. Reżyser zaprosił ją na zdjęcia próbne, a krótki epizod uczennicy w zakładzie fryzjerskim wystarczył, by rozbudzić w niej apetyt na więcej i dać pierwszą, bezcenną lekcję pracy na planie.
Maria Probosz: seksbomba wbrew sobie
Na Wydział Aktorski PWSFTviT w Łodzi dostała się z pierwszego miejsca na liście przyjętych. Jeszcze jako studentka pojawiała się w filmach Waldemara Podgórskiego, Andrzeja Barańskiego, Ryszarda Czekały i Janusza Kidawy. Te wczesne role otworzyły serię kreacji budowanych tak, by podkreślać jej seksapil — z głośnym wcieleniem prostytutki w „Przeklętej ziemi” (1982) na czele.
W jednym z wywiadów Maria Probosz mówiła wprost, że marzy o aktorskim wyzwaniu na miarę Mii Farrow w „Dziecku Rosemary” albo pogrążającej się w obłędzie Catherine Deneuve we „Wstręcie”. Nie była to wyłącznie fascynacja kinem Romana Polańskiego, lecz pragnienie ról z mocnym, dramatycznym nerwem: bohaterek zamkniętych we własnym domu, walczących o przetrwanie, tracących grunt pod nogami i zaczynających podważać intencje najbliższego otoczenia. Branża widziała ją jednak częściej jako seksbombę albo „niezbyt rozgarniętą” dziewczynę — co musiało rodzić narastającą frustrację.
Sama nagość na ekranie nie była dla niej problemem — traktowała ją jak narzędzie pracy, jeden z elementów roli. „Czym jest dla mnie nagość? Też kostiumem. Dlatego nie czuję zażenowania”, podkreślała Maria Probosz. Kłopot zaczynał się gdzie indziej: w powtarzalności. Wśród około 40 produkcji z jej udziałem twórcy oczekiwali rozbierania się niemal za każdym razem.
Publiczność nie patrzyła na jej występy wyłącznie przez ten filtr. Błyskawicznie stała się jedną z ikon lat 80., szczególnie dla męskiej części widowni. Szeroko komentowano jej role w „07 zgłoś się”, „Tulipanie”, „Porno” oraz „Mistrzu i Małgorzacie”. Rzadziej dostrzegano, że aktorka miała ograniczone pole manewru, by wyrwać się ze stereotypu — sprzeciw mógł skończyć się zawodową ścianą i pożegnaniem z aktorstwem. A ona chciała grać. Ponad wszystko.

Upadek Marii Probosz: przemoc i nałóg
„W pewnym momencie dotarło do mnie, że jestem tylko kimś w rodzaju call girl” – mówiła z goryczą gwiazda. Pasmo nieszczęść podsycały kolejne zawody sercowe. Jeszcze jako nastolatka miała wejść w relację ze starszym o dwie dekady mężczyzną. Probosz, wbrew krążącym od dawna plotkom o romansie, utrzymywała, że jej „opiekun” jedynie wynajął jej mieszkanie.
Jej pierwszym mężem był aktor Marek Probosz, poznany na planie filmu „Niech cię odleci mara”. Od 1985 roku żyli w separacji. W latach 1989-1995 była związana z aktorem Czesławem Nogackim. To właśnie on miał pogrzebać jej karierę. Po rozstaniu Maria Probosz przyznała, że doświadczała z jego strony przemocy. Nogacki potrafił pojawiać się na planach, gdzie przy wszystkich wszczynał awantury o sceny rozbierane. Ekipa – producenci i technicy – miała tego dość do tego stopnia, że zaczęto odmawiać Marii współpracy, by uniknąć kolejnych skandali. W branży szybko przylgnęła do niej opinia, że angaż oznacza „dodatkowy pakiet” w postaci nieobliczalnego partnera.
Niedoceniona, niezrozumiana i coraz bardziej samotna, szukała ulgi w alkoholu. Ten nałóg zamienił jej codzienność w koszmar. Za zamkniętymi drzwiami Nogacki bił ją pięściami, a w domu nie brakowało alkoholowych ciągów. Dopiero po czasie do Marii rękę wyciągnął znajomy z dzieciństwa – człowiek, który okazał się jedynym mężczyzną, kochającym ją naprawdę.
Andrzeja Hasika, bo o nim mowa, poślubiła w grudniu 1995 roku. Przy wsparciu nowej miłości spróbowała stanąć do walki z uzależnieniem i wrócić przed kamerę. Niestety, bez większych efektów. W latach 1998-99 wytchnienie przyniosła jej za to praca na deskach Teatru Nowego w Łodzi.
Z czasem najbardziej bolesnym doświadczeniem okazała się niemożność zostania matką. Mimo wielu starań Maria i Andrzej nie doczekali się upragnionego dziecka. Aktorka zapadła na depresję, a stan pogłębiły dramatyczne emocje po śmierci rodziców.
Wróciła do alkoholu: godzinami siedziała na kanapie, wpatrzona bezwiednie w ścianę, z papierosem w dłoni. Mąż do końca próbował ją ratować. W końcu zdecydowali się na leczenie, lecz czasu było już niewiele. Spadł na nich najcięższy cios: rak. Maria Probosz zmarła w 2010 roku, mając 49 lat, na nowotwór trzustki.
Źródła:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Probosz
- https://www.se.pl/wiadomosci/exclusive/tragiczne-losy-seksbomby-prl-u-partner-zgotowal-jej-pielko-i-zniszczyl-kariere-pilam-z-rozpaczy-aa-PtUm-ZEvj-1ysb.html
- https://www.filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=112592