2PAC uciekł śmierci raz. Za drugim razem nie miał żadnych szans
Tupac Shakur – chłopak z Nowego Jorku, który stał się ikoną i na zawsze zmienił historię rapu. Dla jednych 2Pac był bezkonpromisowym głosem ulicy, dla innych – wybitnym poetą i aktorem, który potrafił poruszyć jak mało kto. Jakie kawałki wyniosły go na szczyt i do dziś biją rekordy popularności? Jak naprawdę wyglądała jego solowa droga, pełna zwrotów akcji? I co wydarzyło się w noc, gdy doszło do zamachu na Makaveliego? Oto historia Tupaca Shakura, której nie da się czytać obojętnie.
- Młodość Tupaca: Nowy Jork i Baltimore
- Droga Tupaca: debiut, skandale i płyty
- Tupac: strzelanina, wyrok i wojna wybrzeży
- Ostatnie godziny Tupaca i pośmiertne płyty
Młodość Tupaca: Nowy Jork i Baltimore
Tupac przyszedł na świat 16 czerwca 1971 roku na Manhattanie, w jednej z najbardziej rozpoznawalnych części Nowego Jorku. Mało kto pamięta, że na początku nosił imię Lesane Parish Crooks — dopiero później jego matka zdecydowała się je zmienić, a chłopak przyjął nazwisko ojczyma. W domu nie był jedynakiem: miał starszego przyrodniego brata Mopreme’a oraz młodszą o dwa lata siostrę Sekyiwę. Jego biologicznym ojcem był Billy Garland, a matką Afeni Shakur. Oboje angażowali się w działalność Partii Czarnych Panter w Nowym Jorku, walcząc o prawa i bezpieczeństwo afroamerykańskiej społeczności w USA. Na miesiąc przed narodzinami Tupaca Afeni stanęła przed sądem w Nowym Jorku w sprawie powiązań z ruchem — usłyszała ponad 150 zarzutów, z których ostatecznie została oczyszczona. Z kolei ojczym Tupaca, Mutulu Shakur, brał udział w napadzie, w trakcie którego zrabowano ponad 1,6 mln dolarów; karę odbywał aż do 2016 roku. Nietrudno więc zrozumieć, że dzieciństwo Tupaca od początku było naznaczone napięciem i chaosem.
W 1984 roku Tupac Shakur przeprowadził się z rodziną do Baltimore. Najpierw uczył się w Roland Park Middle School, a później w Paul Laurence Dunbar High School. W tym czasie rozwijał się artystycznie: interesowała go poezja, a także aktorstwo, balet i jazz. Co ciekawe, występował również w spektaklach opartych na dramatach Szekspira. Wśród rówieśników uchodził za otwartego i lubianego, łatwo nawiązywał kontakty. W 1988 roku rodzina przeniosła się do Kalifornii — do okolic San Francisco — zanim Tupac zdążył ukończyć poprzednią szkołę. Później trafił do Tamalpais High School, gdzie nadal grał w licznych przedstawieniach teatralnych. Niedługo potem zaczął obracać się w coraz szerszym gronie osób związanych z hip-hopem i ulicznym stylem życia, a wśród jego znajomości pojawiał się m.in. Mike Tyson.
Droga Tupaca: debiut, skandale i płyty
Gdy Mutulu Shakur (ówczesny mąż matki Tupaca) trafił za kratki, Afeni Shakur popadła w uzależnienie od narkotyków. W ten sposób próbowała stłumić ból po rozłące i perspektywie długiej odsiadki ukochanego. Tupac coraz gorzej znosił widok matki, która pogrążała się w narkotykowym amoku. W końcu wyprowadził się z domu i zamieszkał u znajomych z osiedla. W 1990 roku jego przyjaciółka Leila Steinberg przedstawiła go ekipie Digital Underground. Młody Shakur miał w sobie artystyczną iskrę i imponował talentem do rapu oraz tańca. Zadebiutował na epce grupy w numerze „Same Song”, występując pod pseudonimem Rebel of the Underground.
Niedługo później ukazał się pierwszy solowy krążek Tupaca – 2Pacalypse Now (końcówka 1991 roku). Na tej płycie dał się poznać nie tylko jako świetny raper i muzyk, ale także jako poeta, który potrafił pisać teksty przemyślane i naprawdę poruszające. Najgłośniej wybrzmiały single „Trapped” oraz „Brenda’s Got A Baby”. W tym samym okresie sprawdził się też na ekranie w filmie „Juice” (reż. Ernest Dickerson). Zagrał Bishopa – bezwzględnego chłopaka z ghetta – a ta rola do dziś dzieli fanów. Wielu pyta: czy Tupac tylko grał, czy na ekranie był po prostu… sobą? Szerokim echem odbił się również jego pozew przeciwko miastu Oakland – według relacji rapera policjanci mieli go pobić, gdy nieostrożnie przechodził przez jezdnię. Domagał się 10 mln dolarów, ostatecznie skończyło się na ugodzie w wysokości 42 tys.
Później Tupac nagrywał kolejne albumy, ale rosnąca popularność przynosiła też coraz więcej gangsterskich epizodów – jak głośna bójka z raperem Dimitrusem Striplinem, która przerodziła się w strzelaninę. Jedna z kul (oddana przez Tupaca) przypadkowo śmiertelnie trafiła 6-letnie dziecko. Artysta wypłacił rodzinie wysokie odszkodowanie i próbował możliwie szybko wyciszyć sprawę. Mimo narastających kontrowersji w 1993 roku otrzymał nominację do Grammy w kategorii najlepszego debiutu. W tym samym roku zagrał też u boku Janet Jackson w „Poetic Justice – film o miłości”. To wtedy wypuścił drugi album, który błyskawicznie pokrył się platyną.
Dyskografia wydana za jego życia nie jest szczególnie rozbudowana. Nie dlatego, że brakowało mu materiału – wręcz przeciwnie, wiele nagrań ujrzało światło dzienne dopiero po jego śmierci, więc utworów miał mnóstwo. Solową drogę przerwało zabójstwo artysty. Z tego powodu dziś możemy sięgnąć jedynie po cztery albumy Tupaca opublikowane jeszcze za jego życia:
- 1991 – 2Pacalypse Now
- 1993 – Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z.
- 1995 – Me Against the World
- 1996 – All Eyez on Me
Tupac: strzelanina, wyrok i wojna wybrzeży
Pod koniec 1993 roku 19-letnia kobieta wniosła pozew przeciwko Tupacowi Shakurowi, zarzucając mu oraz dwóm innym osobom molestowanie seksualne i gwałt. Rok później na ekrany trafił kolejny film z jego udziałem – Nad obręczą. W tym samym czasie zapadł też wyrok w sprawie oskarżeń. Tupaca uznano winnym nadużycia seksualnego wobec 19-latki i skazano na karę od 1,5 do 4 lat więzienia. Na dzień przed ogłoszeniem wyroku wydarzyło się jednak coś, co na zawsze zmieniło jego życie. 30 listopada 1994 roku raper został postrzelony aż pięć razy. Napastnicy zabrali mu również gotówkę (około 40 000 dolarów) oraz biżuterię. Zaledwie trzy godziny po operacji Tupac, na własne żądanie, opuścił szpital – przekonany, że grozi mu kolejne niebezpieczeństwo. Do dziś nie ustalono jednoznacznie, kto stał za strzelaniną ani jaki był jej prawdziwy motyw. Shakur publicznie sugerował, że za próbą zabójstwa mogli stać jego najwięksi rywale – Notorious B.I.G. i P. Diddy. To zdarzenie stało się iskrą, która rozpaliła konflikt między West Coast (Death Row Records) a East Coast (Bad Boy Records). Tupac był twarzą i symbolem Wybrzeża Zachodniego (West Coast).
15 lutego 1995 roku Tupac Shakur rozpoczął odbywanie kary w więzieniu Clinton Correctional Facility. Właśnie wtedy ukazał się jego trzeci album, który szybko zdobył status podwójnej platyny. Na płycie Me Against the World najmocniej wybił się singiel „Dear Mama” – numer, który do dziś uchodzi za jeden z najważniejszych w historii hip-hopu. Po 11 miesiącach 2Pac opuścił więzienie, deklarując skruchę; za jego wolność wpłacono kaucję sięgającą niemal półtora miliona dolarów. Na siedem miesięcy przed śmiercią wydał ostatni album za życia, a zarazem pierwszy w dziejach hip-hopu dwupłytowy krążek. Materiał powstał w ekspresowym tempie – w zaledwie dwa tygodnie nagrano aż 27 utworów. To właśnie ten projekt okazał się najbardziej dochodowym wydawnictwem 2Paca, a jednym z najczęściej przywoływanych do dziś hitów jest „California Love” nagrane z Dr Dre. W tym okresie artysta pojawiał się też w kolejnych filmach i szykował się do premiery następnego albumu. Marzył również o własnej wytwórni – Makaveli Records. Nie zdążył jednak zrealizować tych planów.
Ostatnie godziny Tupaca i pośmiertne płyty
7 września 1996 roku Tupac pojawił się w Las Vegas, aby obejrzeć pojedynek swojego znajomego Mike’a Tysona z Bruce’em Seldonem. Po zakończeniu gali Shakur wyszedł z hotelu MGM Grand, gdzie odbywała się walka. Tuż po opuszczeniu budynku ludzie z jego otoczenia zaatakowali Orlando „Baby Lane” Andersona z rywalizującego gangu Southside Crips (miało to związek z kradzieżą złotego łańcucha jednemu z pracowników wytwórni współpracującej z Tupakiem). Chwilę później grupa wsiadła do luksusowych aut i ruszyła w miasto. Kiedy zatrzymali się na czerwonym świetle naprzeciwko hotelu Maxim, doszło do głośnej strzelaniny, która przeszła do historii.
W czarnym BMW 750 jechali Marion „Suge Knight” (to on wcześniej wpłacił kaucję za 2Paca) oraz sam Shakur. Niespodziewanie od prawej strony podjechał biały Cadillac, z którego padło 12 strzałów oddanych przez nieustalonego sprawcę. 2Pac został trafiony dwukrotnie w klatkę piersiową, raz w palec (częściowo został odstrzelony), a także w ramię i miednicę. Mimo szybkiej pomocy medycznej raper zmarł sześć dni później w University Medical Center. Jego historia zakończyła się tragicznie — na skutek zabójstwa Tupac Shakur odszedł 13 września 1996 roku.
Paradoksalnie śmierć Tupaca nie uciszyła zainteresowania jego osobą — wręcz je spotęgowała. Po odejściu rapera ukazało się jeszcze kilka albumów, bo 2Pac należał do wyjątkowo pracowitych i płodnych twórców. W czasie współpracy z Death Row Records nagrał ogrom materiału, który później wykorzystywano na kolejnych wydawnictwach już po jego śmierci. Tych utworów było tak wiele, że część fanów do dziś snuje wątpliwości, sugerując, że Tupac Shakur mógł wcale nie zginąć. Oto wszystkie pośmiertne albumy 2Paca:
- 1996 – The Don Killuminati: The 7 Day Theory (jako Makaveli)
- 1997 – R U Still Down? (Remember Me)
- 2001 – Until the End of Time
- 2002 – Better Dayz
- 2004 – Loyal to the Game
- 2006 – Pac’s Life
Źródła:
- Jacob Hoye: Tupac. Tupac Jacob Hoye, Wydawnictwo Simon & Schuster, Nowy Jork 2006
- Shakur Tupac: Róża, która wyrosła na betonie, Wydawnictwo Kagra Krzysztof Grausz, Poznań 2000
- Scott Cathy: Życie i śmierć Tupaca Shakura, Wydawnictwo Kagra Krzysztof Grausz, Poznań 2003