W latach 40. była symbolem seksu i naczelną femme fatale Hollywood. Skończyła jako kelnerka w nocnym barze

Była twarzą kina noir, a jej ikoniczny wizerunek miał doprowadzić do serii wypadków w fabrykach lotniczych z czasów II wojny światowej z udziałem pracujących kobiet. Pracownice masowo naśladowały sposób uczesania aktorki, a rozpuszczone, długie fale ponętnie opadające na twarz stanowiły niebezpieczeństwo, gdyż mogły wplątać się w elementy maszyn. Doszło do tego, że amerykański rząd wymusił na gwieździe upięcie włosów. Skala popularności i fenomen okazały się jednak krótkotrwałe. U progu życia Veronica Lake mierzyła się z alkoholizmem i problemami finansowymi. Hollywood o niej zapomniało.
Femme fatale
Lata 40. XX wieku w Hollywood były czasem czarnego kina naznaczonego kryminalnymi intrygami, mroczną stylistyką i historiami bez happy endu. Prym wiodły wówczas kobiety fatalne, które doprowadzały do zguby nie tylko protagonistów, ale też męską część publiczności. Aktorki-wampy zaskarbiły sobie względy kinomanów, a ich tajemnicze, ryzykowne, a przy tym niezwykle pociągające wizerunki stworzyły nowy mit kobiecości.
Wśród słynnych femme fatales dominowały Rita Hayworth („Gilda”), Gene Tierney („Laura") czy Lana Turner („Listonosz zawsze dzwoni dwa razy”). Na ich tle doskonale odnalazła się Veronica Lake – bardziej eteryczna od swych koleżanek po fachu w typie seksbomby, ale roztaczająca wokół siebie równie hipnotyzującą aurę.
Tajemniczość wokół aktorki wzniecała przede wszystkim jej… fryzura. Sposób uczesania Veroniki Lake – nazwany nawet „peekaboo” na cześć zabawy znanej w Polsce jako „a kuku” – wyróżniał się luźnymi falami. Długie włosy zmysłowo opadały na połowę twarzy gwiazdy, co w połączeniu z jej magnetycznym spojrzeniem tworzyło niezapomniane wrażenie.
Choroba
Aktorstwo nie było pierwszym wyborem urodzonej w 1922 roku Veroniki Lake ani jej marzeniem. W młodości chciała zostać pielęgniarką. W dodatku występy zaproponowali jej bliscy, którzy uznali ćwiczenia aktorskie i oswajanie lęku przed publicznym zabieraniem głosu za formę terapii. U Lake wykryto bowiem schizofrenię.
Warsztaty teatralne wpływały pozytywnie na samopoczucie Veroniki Lake, ale jej choroba psychiczna stanie się w przyszłości powodem, dla którego filmowcy będą przeciwni współpracy z „humorzastą” gwiazdą. Niewielu miało świadomość o problemie aktorki, a ci, którzy wiedzieli o chorobie, często pozostawali pod wpływem ówczesnych stereotypów związanych z zaburzeniami psychicznymi. Veronica potrafiła być nieprzewidywalna, przez co uznano ją za trudną we współpracy, a pewne reakcje mylnie przypisano gwiazdorzeniu zamiast głębszemu problemowi.
Rodzinne dramaty
Zmagania z ciężką chorobą nie były jedynymi wyzwaniami od losu w życiu aktorki. Pasmo tragedii bardzo szybko naznaczyło jej życie. Traumatycznym przeżyciem z czasów dzieciństwa Lake była śmierć ojca, który zginął w wyniku eksplozji tankowca. 10-letnia Veronica była z nim blisko związana i dogłębnie przeżyła tę stratę. Pustka i poczucie niesprawiedliwości będą jej towarzyszyć przez kolejne lata.
Dorosłość nie okazała się pod tym względem prostsza. Jej małżeństwa kończyły się niepowodzeniem. Gwiazda straciła też synka. Mimo zaawansowanej ciąży pracowała na planie filmowym. Podczas próby upadła, a wstrząs wywołał przedwczesny poród. Dziecko zmarło zaledwie kilka dni po narodzinach. Tragedia doprowadziła do rozwodu Lake z Johnem Detliem i zrodziła w niej poczucie winy, którego nie potrafiła przepracować przez resztę życia.
Smutki topiła w alkoholu, co w połączeniu z jej chorobą i przyjmowanymi lekami miało zgubne efekty. Potrafiła wpadać we wściekłość, aby za chwilę poddać się autodestrukcji i atakowi depresji.
Problem z włosami
Sława w życiu Veroniki Lake pojawiła się nagle, przybrała obłędny kierunek i równie szybko ograbiła ją z marzeń poprzez bolesny upadek z firmamentu. Na wielkim ekranie zadebiutowała w 1939 roku, ale to dwa lata później przy okazji produkcji „I Wanted Wings” z Williamem Holdenem po raz pierwszy zaprezentowała swój kultowy wizerunek. Przysłaniające prawe oko włosy z przesuniętą linią przedziałka zrobiły furorę. Do tego stopnia, że stały się problemem na linii produkcyjnej.
Gdy po przystąpieniu USA do II wojny światowej mężczyźni wyruszyli na front, to kobiety zajęły ich stanowiska w fabrykach. W pracy z reguły nie obowiązywały znane nam współcześnie zasady BHP, więc pragnące upodobnić się do ekranowej ulubienicy panie przychodziły do fabryki w rozpuszczonych włosach. Zdarzało się, że luźne pasma wkręcały się w elementy maszyn, co stanowiło zagrożenie, a w kilku przypadkach skończyło się też tragedią.
Problem rozrósł się na taką skalę, że Lake otrzymała polecenie od samego rządu, aby upięła swoje włosy. Miało to zmotywować pracownice do dalszego naśladowania aktorki, a tym samym zwiększenia ich bezpieczeństwa podczas służby. Niedługo później Veronica Lake doświadczyła kryzysu w karierze. Aktorka obwiniła władzę i zmianę fryzury, którą uznała za początek końca swego gwiazdorstwa.

Upadek
Kariera filmowa Veroniki Lake była wyjątkowa krótka. Przysłowiowe pięć minut sławy obróciło się przeciwko aktorce. Po występach w głośnych produkcjach „Pistolet do wynajęcia” (1942), „Ożeniłem się z czarownicą” (1942) czy „Błękitna dalia” (1946), w których kontynuowała wizerunek femme fatale, przyszedł kryzys, z którego gwiazda się nie pozbierała. Filmowcy mieli dla niej coraz mniej propozycji, a widzowie tracili zainteresowanie.
Prawdą jest, że Veronica Lake nigdy nie miała talentu na miarę swych rywalek pokroju Bette Davis czy Katharine Hepburn podbijających ówczesną kinematografię. Nie pomagały również pogłoski o zamieszaniu na planie filmów z jej udziałem, które było wynikiem problematycznej natury chorującej na schizofrenię aktorki. Lake szczerze wierzyła jednak, że dalszy rozwój jej hollywoodzkiego snu uniemożliwiła zmiana fryzury.
W 1948 roku studio Paramount postanowiło nie przedłużać jej kontraktu. Veronica Lake trafiła pod skrzydła 20th Century Fox, ale i tam nie udało jej się odbudować filmowej pozycji. Zniknęła z kina na początku lat 50.
Starała się zawalczyć o prywatne szczęście, ale na tym polu podobnie odniosła klęskę. Z kolejnych małżeństw doczekała się w sumie trójki dzieci, ale zaniedbywała macierzyńskie obowiązkowi z powodu napadów choroby i postępującego uzależnienia. Otoczenie uznało ją za wyrodną matkę, a ona z żalu uciekła do Nowego Jorku, gdzie zaszyła się przed resztą świata.
Ból
Hollywoodzkie środowisko na długo zapomniało o Veronice Lake. W 1962 roku powróciła na języki po śledztwie przeprowadzonym przez reportera „New York Post”. Dziennikarz odkrył, że dawna gwiazda kina boryka się z poważnymi problemami finansowymi, które zmusiły ją do wykonywania „normalnych” prac. Veronica dorabiała m.in. jako kelnerka w nocnym barze. Nie widziała w tym nic złego, a pracę, jak każdą inną, która pozwalała jej przeżyć. Hipokryzja filmowego środowiska doszła jednak do głosu. Ujawnienie prawdy o sytuacji Lake wywołało falę oburzenia i chwilową troskę. Inni aktorzy posyłali jej datki. Marlon Brando wystawił czek na kilka tysięcy dolarów.
Wraz z wyciszeniem medialnej sensacji, Hollywood ponownie zapomniało o Veronice Lake. Ona w samotności zagłębiała się w nałóg i autodestrukcję. Odeszła w 1973 roku w wieku 51 lat. Po śmierci znowu wybuchły kontrowersje. Okazało się, że nikt nie zamierzał zapłacić za pochówek zadłużonej ikony kina noir. Jej prochy przez wiele lat spoczywały w zakładzie pogrzebowym. Ostatecznie miał wykupić je dawny agent gwiazdy, a następnie rozsypać do Oceanu. W 2004 roku pojawiły się jednak plotki, że pewien handlarz z Nowego Jorku ma w swej ofercie urnę z częścią prochów Veroniki Lake.
Źródła:
- J. Lenburg, Peekaboo: The Story of Veronica Lake, iUniverse, 2001.
- https://www.latimes.com/la-me-veronica-lake-19730708-snap-story.html
- https://www.britannica.com/biography/Veronica-Lake
- https://theveronicalakefoundation.org/veronica-lake