Podwójny bigamista? Kazimierz Wielki miał aż cztery żony... jednocześnie!
Kazimierz Wielki zwykle pojawia się w historii jako monarcha, który „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”. Tyle że obok zamków, reform i nowych praw zostawił po sobie również coś znacznie mniej chlubnego – prawdziwy chaos w sprawach sercowych. Niewielu władców potrafiło tak jawnie igrać z kościelnymi zakazami, jakby opinia biskupów i samego papieża nie miała żadnego znaczenia. A to dopiero początek: Kazimierz nie tylko kilka razy składał małżeńską przysięgę. W pewnym momencie przekroczył granicę, po której zaczynają się skandale, o jakich na królewskich dworach mówi się szeptem – został bigamistą… i to w wersji, która potrafi zszokować nawet dziś.
- Pierwsze małżeństwo Kazimierza Wielkiego
- Kazimierz Wielki i Adelajda: kryzys
- Kazimierz i tajny ślub z Krystyną
- Czwarty ślub Kazimierza i podwójna bigamia
- Koniec Piastów i miłosne kłopoty króla
Pierwsze małżeństwo Kazimierza Wielkiego
Kazimierz Wielki po raz pierwszy stanął na ślubnym kobiercu w 1325 roku. Jego żoną została Aldona Anna Giedyminówna – córka wielkiego księcia litewskiego Giedymina. Trudno mówić tu o uczuciu; znacznie ważniejsza była chłodna polityka i plan budowy sojuszu z Litwą wymierzonego w Krzyżaków. Związek okazał się daleki od ideału, ale dał władcy dwie córki: Elżbietę oraz Kunegundę. Upragnionego następcy tronu jednak nie doczekał się – synów, na których tak bardzo liczył, nie było.
W 1339 roku Aldona Anna odeszła. Ta śmierć stała się pierwszym przełomem, który uchylił Kazimierzowi drzwi do kolejnych relacji – z czasem coraz głośniejszych i budzących coraz większe kontrowersje.
Kazimierz Wielki i Adelajda: kryzys
Dwa lata później, w 1341 roku, Kazimierz ożenił się z Adelajdą Heską, córką landgrafa Hesji. I w tym przypadku trudno doszukiwać się romantycznej historii. Był to chłodny sojusz polityczny, który miał wzmocnić pozycję Polski w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
Problem w tym, że i to małżeństwo nie przyniosło królowi upragnionego syna. A wtedy zaczęły się kłopoty.
Kazimierz obarczył Adelajdę winą, zarzucając jej bezpłodność. Nie zamierzał jednak biernie czekać na zmianę losu. Podjął więc starania o unieważnienie związku u papieża. Tyle że w Rzymie nie było na to zgody — dla Kościoła sakramentalne małżeństwo pozostawało nierozerwalne.
Odmowa nie zrobiła na królu większego wrażenia. Adelajdę odesłał na zamek w Żarnowcu. Tam, odcięta od dworu, jego druga żona do końca życia upominała się o należne jej prawa królowej, zasypując papieża listami i prośbami o interwencję. Król nie miał jednak zamiaru wracać do tego konfliktu. Zamiast tego zaczął układać sobie życie u boku kogoś innego.
Czytaj także: Czy Kazimierz Wielki miał romans z Klarą Zach
Kazimierz i tajny ślub z Krystyną
W 1356 roku Kazimierz zdecydował się na trzeci ślub. Kłopot w tym, że Adelajda wciąż żyła, a papież nadal nie udzielił zgody na rozwód.
Kto został następną wybranką? Krystyna Rokiczana – czeska mieszczka i wdowa po kupcu. Część przekazów sugeruje nawet, że mogła działać jako agentka cesarza Karola IV, który raczej nie miałby nic przeciwko temu, by dorzucić odrobinę chaosu na polskim dworze.
Król poślubił Krystynę niemal po cichu. Sakramentu udzielił opat z Tyńca, doskonale świadomy, że to małżeństwo nie ma mocy prawnej. Kazimierz nie zamierzał jednak się tym przejmować. Liczyło się dla niego jedno: doczekać się dziedzica. A że po drodze złamał prawo kanoniczne i oficjalnie stał się bigamistą? Najwyraźniej uznał, że królowi wolno więcej.
Był to mezalians bez precedensu w dziejach polskiej monarchii. Dla wielu stanowił policzek wymierzony godności korony. Kazimierz jednak najwyraźniej był gotów zapłacić cenę skandalu.
Czwarty ślub Kazimierza i podwójna bigamia
Kiedy wydawało się, że Kazimierz nie jest już w stanie bardziej skomplikować swoich spraw sercowych, w 1365 roku znów zaskoczył wszystkich — stanął na ślubnym kobiercu... po raz czwarty.
Tym razem jego żoną została Jadwiga Żagańska, córka śląskiego księcia Henryka V Żelaznego. Kłopot polegał na tym, że w dniu ceremonii wciąż żyły dwie wcześniejsze małżonki króla: Adelajda i Krystyna. Co więcej, Kazimierz nie doprowadził do unieważnienia żadnego z poprzednich związków w świetle prawa kościelnego.
To nie była już zwykła bigamia — to była bigamia podwójna. Sam ślub zorganizowano po cichu, z dala od ciekawskich oczu. Później polska dyplomacja próbowała ratować sytuację i zalegalizować ten związek na arenie międzynarodowej, jednak bez powodzenia.
Z Jadwigą Kazimierz doczekał się trzech córek: Anny, Kunegundy i Jadwigi. Wciąż jednak nie spełniło się to, na czym zależało mu najbardziej — upragnionego syna, piastowskiego następcy, nadal nie było.
Koniec Piastów i miłosne kłopoty króla
Kazimierz Wielki odszedł, nie doczekawszy się prawowitego syna. Korona przeszła więc na Ludwika Węgierskiego — syna Elżbiety Łokietkówny, siostry Kazimierza. Tym samym dobiegły końca rządy Piastów na polskim tronie.
Po królu zostały murowane warownie, państwo wyraźnie wzmocnione i... spory obyczajowy galimatias. Jego perypetie sercowe do dziś potrafią zaskoczyć, bo żaden z władców przed nim ani po nim nie ugrzązł w tak wielu małżeńskich zawirowaniach.
Źródła:
- Tajemnicze kochanki Kazimierza Wielkiego [https://wiadomosci.wp.pl/nieznane-kochanki-kazimierza-wielkiego-6125757437749377a].
-Szczęsny K., Kazimierz Wielki: bigamista, który odszedł bez legalnych potomków. Wśród jego żon miała znaleźć się nawet agentka czeskiego monarchy [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/kazimierz-wielki-bigamista-ktory-zmarl-bezpotomnie-jego-kochanek-nie-da-sie-zliczyc-138379-r1/].