Szokująca zdrada w nowojorskiej policji. Dwaj detektywi zamienili odznaki w narzędzia mafii
Przez blisko dekadę dwaj szanowani detektywi nowojorskiej policji prowadzili podwójne życie: za dnia tropili przestępców, nocą sprzedawali informacje mafii, a w kilku przypadkach sami stawali się egzekutorami wyroków wydawanych przez bossów rodziny przestępczej Lucchese. Sprawa Louisa Eppolita i Stephena Caracappy, znana jako afera „Mob Cops”, do dziś uchodzi za jeden z najbardziej bulwersujących przypadków korupcji policyjnej w historii Stanów Zjednoczonych.
Niezły duet
Louis Eppolito urodził się 22 lipca 1948 roku w Brooklynie. Jego środowisko rodzinne trudno było uznać za typowe dla przyszłego funkcjonariusza policji – ojciec, Ralph Eppolito, znany w przestępczym półświatku pod pseudonimem „Fats the Gangster”, był bukmacherem związanym z rodziną Gambino, a wuj i kuzyn Louisa formalnie należeli do tej samej rodziny mafijnej – obaj zostali zresztą zamordowani przez płatnego zabójcę Gambinów, Roya DeMeo. Mimo tego rodzinnego tła Eppolito w 1969 roku, mając dwadzieścia lat, wstąpił w szeregi Departamentu Policji Nowego Jorku, czyli słynnego NYPD.
Jego partnerem został Stephen Caracappa, urodzony 12 listopada 1942 roku. Prezentował się zupełnie inaczej – był dyskretny, małomówny, przez kolegów z pracy nazywany „The Stick” (kij), pracował w Wydziale Zabójstw Zorganizowanej Przestępczości NYPD, jednostce zajmującej się właśnie sprawami mafijnymi. To właśnie ten kontrast między Eppolito i trzymającym się w cieniu Caracappą sprawiał, zdaniem prokuratorów, że jako duet byli znacznie groźniejsi niż byłby każdy z osobna.
Pośrednik
Obaj detektywi nigdy nie kontaktowali się bezpośrednio z gangsterami. Między nimi a niesławną rodziną Lucchese stał pośrednik, Burton Kaplan – wielokrotnie skazany przestępca, który pełnił funkcję łącznika. Od 1986 do 1993 roku Kaplan spotykał się regularnie z Eppolitem i Caracappą, przekazując im miesięczne wynagrodzenie w wysokości 4 tysięcy dolarów od podbossa rodziny Lucchese, Anthony’ego „Gaspipe’a” Cassa, w zamian za poufne informacje na temat policyjnych informatorów i toczących się śledztw. Casso płacił im jednak znacznie więcej za bezpośrednią pomoc przy morderstwach. W sumie obaj detektywi mieli otrzymać od mafii łącznie około 375 tysięcy dolarów, w tym nawet 75 tysięcy dolarów za pojedyncze zabójstwo.
Według ustaleń śledztwa i późniejszego procesu, obaj policjanci odpowiadali łącznie za osiem zabójstw popełnionych między 1986 a 1990 rokiem, w tym za dwa, których mieli dokonać osobiście. Wykorzystywali dostęp do policyjnych baz danych, by namierzać adresy osób wskazanych przez mafię – w ten sposób namierzono między innymi handlarza diamentów Israela Greenwalda, współpracującego z FBI, którego porwano i zamordowano, a ciało ukryto w garażu na blisko dwadzieścia lat. Jedną z najbardziej znanych ofiar był niejaki Eddie Lino, zastrzelony w swoim mercedesie w listopadzie 1990 roku w pobliżu Brighton Beach. Sam Casso opisywał później tę egzekucję w rozmowie z dziennikarzami programu „60 Minutes” jako wykonaną „w kowbojskim stylu”.
Do najbardziej tragicznych w skutkach pomyłek doszło w grudniu 1986 roku, gdy ofiarą zabójstwa padł dwudziestosześcioletni Nicholas Guido, zastrzelony pod domem swojej matki w Boże Narodzenie. Jak się później okazało, zginął na skutek pomyłki wynikającej z tego, że nosił to samo imię i nazwisko co rzeczywisty cel zamachu, poszukiwany przez mafię.
Kariera po odznace
Obaj detektywi formalnie zakończyli służbę w policji jeszcze przed rozpoczęciem właściwego śledztwa w ich sprawie. Eppolito przeszedł na emeryturę w 1990 roku, Caracappa na rentę inwalidzką w 1992 roku. Po odejściu z NYPD obaj przenieśli się do Las Vegas, zamieszkując nawet na tej samej ulicy. Eppolito, który już wcześniej pojawił się w niewielkiej roli w kultowym filmie „Chłopcy z ferajny” Martina Scorsesego, próbował swoich sił jako scenarzysta w Hollywood i wydał autobiografię pod tytułem „Mafia Cop”, w której przedstawiał się jako uczciwy, odznaczony funkcjonariusz, niesłusznie oczerniany.
Caracappa z kolei pracował jako prywatny detektyw. W chwili aresztowania był zatrudniony na stanowisku strażnika więziennego w żeńskim zakładzie karnym w Las Vegas.
Pierwsze sygnały o współpracy detektywów z mafią pojawiły się już w 1994 roku, gdy sam Anthony Casso, stając przed groźbą dożywocia, zdecydował się zeznawać dla władz federalnych i szczegółowo opisał zlecenia, jakie powierzał obu policjantom, nazywając ich swoją „kryształową kulą”. Zeznania Cassa nie wystarczyły wówczas do postawienia zarzutów. Przełom nastąpił dopiero dekadę później, gdy na współpracę z FBI zdecydował się Burton Kaplan, dostarczając zeznań na tyle solidnych, by oskarżyciele mogli działać. W marcu 2005 roku agenci DEA i FBI aresztowali Eppolita i Caracappę, gdy obaj wchodzili do włoskiej restauracji w Las Vegas.
Proces przed sądem federalnym w Brooklynie rozpoczął się w 2006 roku. Prokurator Daniel Wenner określił sprawę jako najkrwawszą i najbardziej brutalną zdradę odznaki w historii miasta. 6 kwietnia 2006 roku ława przysięgłych uznała obu oskarżonych za winnych udziału w spisku o charakterze zorganizowanej przestępczości, w tym udziału w ośmiu zabójstwach, wymuszeniach, utrudnianiu pracy wymiaru sprawiedliwości i innych przestępstwach. Sędzia Jack B. Weinstein uznał wówczas, że to jedna z najbardziej odrażających serii przestępstw, jakie kiedykolwiek trafiły przed ten sąd.
Wyrok unieważniony, wyrok przywrócony
Sędzia Weinstein, mimo uznania, że dowody w sposób przytłaczający potwierdzały udział obu byłych gliniarzy w zbrodniach, w czerwcu 2006 roku unieważnił wyrok skazujący za morderstwa, uznając, że upłynął pięcioletni termin przedawnienia dla tych zarzutów, przyznając jednocześnie oskarżonym prawo do nowego procesu w części dotyczącej prania pieniędzy i narkotyków. Prokuratura odwołała się od tej decyzji, argumentując, że zabójstwa stanowiły część ciągłego spisku przestępczego, trwającego aż do 2005 roku. W 2008 roku sąd apelacyjny przywrócił pierwotne wyroki skazujące.
Ostatecznie w 2009 roku obaj byli detektywi zostali skazani – Caracappa na dożywocie plus 80 lat więzienia, a Eppolito na dożywocie plus 100 lat, wraz z grzywną przekraczającą 4 miliony dolarów. Miasto Nowy Jork wypłaciło później rodzinom ofiar milionowe odszkodowania w ramach ugód cywilnych.
Obaj skazani wielokrotnie ubiegali się o zwolnienie warunkowe ze względów humanitarnych – bezskutecznie. Stephen Caracappa zmarł 8 kwietnia 2017 roku w federalnym więziennym ośrodku medycznym w Butner w Karolinie Północnej, po wcześniejszej walce z nowotworem. Louis Eppolito zmarł w areszcie federalnym 3 listopada 2019 roku w więzieniu o zaostrzonym rygorze w Tucson w Arizonie.
Sprawa „Mob Cops” czyli „Gliniarzy Mafii” do dziś przywoływana jest jako podręcznikowy przykład przenikania przestępczości zorganizowanej do instytucji, których zadaniem było jej zwalczanie. Pokazuje też, jak długo, mimo wielokrotnych sygnałów ostrzegawczych sięgających jeszcze lat 90., zajęło wymiarowi sprawiedliwości ostateczne rozliczenie sprawców.
Źródła
- https://www.youtube.com/watch?v=p4wXCMvNu78
- https://www.muckrock.com/project/the-mob-cops-case-611/