Zarobił pół miliarda dolarów i wsadził syna do Białego Domu. Za kulisami swojej fortuny krył jednak mroczne sekrety

Waszyngton, marzec 1958 roku. Na dorocznej kolacji Gridiron Club, gdzie politycy i dziennikarze bezlitośnie kpią z siebie nawzajem, senator John F. Kennedy wyjmuje telegram od ojca. Czyta z kamienną twarzą: „Drogi Jacku, nie kupuj ani jednego głosu więcej, niż to konieczne. Niech mnie diabli, jeśli zapłacę za miażdżące zwycięstwo”. Sala pęka ze śmiechu. Telegram był oczywiście żartem. Ale wszyscy dobrze wiedzieli, z czego się śmiali. Znali bowiem Josepha Patricka Kennedy’ego – człowiek, który zamienił pieniądze we wpływy, a wpływy w dynastię.
- Najmłodszy bankier Ameryki
- W Fabryce Snów
- Co wiedział pucybut?
- Nie ma to jak dobry trunek
- Najlepszy interes
- Ile kosztuje Biały Dom?
Najmłodszy bankier Ameryki
Joe Kennedy urodził się 6 września 1888 roku we wschodnim Bostonie jako syn Patricka Josepha Kennedy’ego, właściciela saloonów, importera whisky i lokalnego polityka. Biedy w domu nie było, ale protestancka elita Bostonu patrzyła na irlandzkich katolików z góry. Młody Joe obiecał sobie, że w przyszłości wszyscy będą na niego patrzeć zupełnie inaczej. Skończył Harvard w 1912 roku, a w wieku 25 lat został prezesem Columbia Trust, niewielkiego banku, w którym udziały miał jego ojciec. Prasa okrzyknęła go najmłodszym prezesem banku w Ameryce. Czy rzeczywiście był najmłodszy? Tego nikt nie sprawdzał. Kennedy już wtedy wiedział, że dobra legenda bywa warta tyle, co dobra lokata.
Podczas I wojny światowej był zastępcą dyrektora stoczni Fore River pod Bostonem. Gdy marynarka wojenna zażądała wydania gotowych okrętów, zanim stocznia dostała za nie pieniądze, Kennedy odmówił. Zastępca sekretarza marynarki, niejaki Franklin D. Roosevelt, po prostu kazał je zabrać. Obaj panowie zapamiętali tę sytuację – a w przyszłości jeszcze nieraz mieli się spotkać.
W Fabryce Snów
W 1926 roku Kennedy z grupą inwestorów kupił podupadłą wytwórnię FBO. Filmy go nie interesowały, interesowały go akcje. Restrukturyzował, łączył i refinansował, a w 1928 roku wspólnie z Davidem Sarnoffem z RCA doprowadził do fuzji, z której narodziło się RKO – jedno z wielkich studiów złotej ery Hollywood. Biograf Joe’ego, David Nasaw, zwraca uwagę, że Kennedy za swoją pracę żądał nie tylko pensji i zwrotu kosztów, lecz także opcji na akcje, czyli prawa do kupna udziałów po z góry ustalonej cenie. Im wyżej szły potem notowania na giełdzie, tym więcej zarabiał. Według Nasawa, który miał dostęp do dokumentów finansowych Kennedy’ego, ten swobodnie sterował kursem tych akcji – „w górę, w dół i na boki”.
Przy okazji pan Kennedy wdał się w romans z Glorią Swanson, największą gwiazdą kina niemego, i sfinansował jej film „Queen Kelly” w reżyserii Ericha von Stroheima. Produkcja okazała się katastrofą: przerwano ją w połowie zdjęć, a skrócona wersja z dokręconym zakończeniem trafiła w 1932 roku tylko do kin w Europie i Ameryce Południowej. Swanson, która powierzyła Kennedy’emu prowadzenie swoich interesów, odkryła później, że hojne prezenty od kochanka opłacała z własnych pieniędzy, a ciężar strat po „Queen Kelly” spadł głównie na nią.
Co wiedział pucybut?
Najsłynniejsza anegdota o Kennedym brzmi tak: latem 1929 roku chłopak czyszczący mu buty zaczął udzielać mu porad giełdowych. Kennedy uznał, że skoro pucybuci grają na giełdzie, czas uciekać – i sprzedał akcje tuż przed krachem. Piękna historia, tyle że pierwszy raz pojawia się w książce z 1959 roku, a wcześniej coś podobnego opowiadano o Bernardzie Baruchu. Pewne jest za to, że Kennedy wyprzedawał akcje już od 1928 roku, a gdy rynek runął, zarabiał na spadkach. W 1929 roku jego majątek szacowano na około cztery miliony dolarów. Kiedy Ameryka pogrążała się w Wielkim Kryzysie, Kennedy był coraz bogatszy.
W 1934 roku prezydent – dobrze już Joe’emu znany Roosevelt – mianował go pierwszym przewodniczącym nowo utworzonej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC). Kennedy znał każdą giełdową sztuczkę, a teraz miał pilnować, by nikt inny jej nie stosował. Prezydentowi przypisuje się cyniczny komentarz: „Żeby złapać złodzieja, najlepiej wysłać za nim innego złodzieja”. Czy naprawdę tak powiedział, tego nie wiadomo, a krąży kilka wersji tego zdania, osadzonych w paru różnych kontekstach. Tak czy inaczej Kennedy okazał się sprawnym regulatorem. Później kierował Komisją Morską, a w 1938 roku został ambasadorem w Londynie. Jego poparcie dla polityki ustępstw wobec Hitlera zakończyło jednak jego karierę polityczną. Odtąd budował karierę synów. A miał na to środki.

Nie ma to jak dobry trunek
Najtrwalszy mit głosi, że fortuna Kennedych wzięła się z przemytu alkoholu w czasach prohibicji. Współpracą z Josephem P. Kennedym chwalili się nawet gangsterzy, tacy jak Frank Costello. Historyk Daniel Okrent i wspomniany już David Nasaw szukali dowodów i nie znaleźli. Jedyny „alkoholowy” epizod, jaki Nasaw zdołał potwierdzić, to darmowa szkocka dostarczona na zjazd absolwentów Harvardu – z zapasów ojca. Część plotek mogła wynikać z pomyłki: w Kanadzie działała firma przemytnicza Joseph Kennedy Ltd., której właściciel nie miał nic wspólnego z rodziną z Bostonu.
Prawda jest mniej filmowa, ale bardziej opłacalna. Jesienią 1933 roku, tuż przed zniesieniem prohibicji, Kennedy popłynął do Wielkiej Brytanii z Jamesem Rooseveltem, synem prezydenta. Wrócił z wyłącznymi prawami do importu szkockiej Dewar’s i Haig & Haig oraz ginu Gordon’s. Jego firma Somerset Importers działała całkowicie legalnie. Trzynaście lat później sprzedał ten interes za 8,2 miliona dolarów.
Najlepszy interes
W 1945 roku Kennedy kupił w Chicago Merchandise Mart – gigantyczne centrum handlu hurtowego, które w chwili otwarcia (w 1930 roku) uchodziło za największy budynek na świecie. Budowa kosztowała około 30 milionów dolarów, on zapłacił mniej niż połowę, z czego gotówką podobno tylko około miliona, a resztę pożyczył.
W 1998 roku rodzina sprzedała Mart wraz z innymi nieruchomościami za 625 milionów dolarów. W 1957 roku magazyn „Fortune” szacował majątek Kennedy’ego na 200–400 milionów dolarów, co plasowało go wśród najbogatszych ludzi w Ameryce. W chwili jego śmierci „New York Times” mówił o fortunie rzędu pół miliarda. Sam Kennedy nigdy nie ujawnił, ile miał.
Ile kosztuje Biały Dom?
Majątek nie był dla niego celem, tylko narzędziem. Każde z dziewięciorga dzieci miało fundusz powierniczy gwarantujący finansową niezależność do końca życia. Dzięki temu synowie mogli zajmować się polityką, nie martwiąc się o pensję – John jako prezydent oddawał swoje wynagrodzenie na cele charytatywne. Gdy narzekał, że rozrzutna żona puści go z torbami, Jackie przypominała, że przecież za jej zakupowe szaleństwo płacił teść. A czy Joe rzeczywiście zaproponował synowej milion dolarów za rezygnację z planów rozwodowych? Możliwe. W każdym razie było go na to stać. Jesienią 1959 roku, przed kampanią prezydencką, kupił za 385 tysięcy dolarów dwusilnikowy samolot pasażerski, urządził w nim luksusowe wnętrze i wynajął go sztabowi syna. „Caroline” była pierwszym prywatnym samolotem w historii amerykańskich kampanii prezydenckich. Przeciwnicy oskarżali Kennedych o kupowanie głosów. Tych zarzutów nigdy nie udowodniono, ale żart z telegramem trafił w czuły punkt.
Joseph Kennedy doczekał się syna prezydenta. Widział, jak młodszy syn zostawał prokuratorem generalnym. Przeżył czworo swoich dzieci: pierworodnego Josepha, ukochaną córkę Kick, Johna i Roberta. Rosemary, którą w 1941 roku na jego polecenie poddano lobotomii, do końca życia pozostała w zakładzie opiekuńczym. W 1961 roku przeszedł udar, po którym nigdy nie wrócił do zdrowia. Nie wszystko więc można było załatwić podpisaniem czeku. Zmarł 18 listopada 1969 roku w Hyannis Port. Miał 81 lat i pół miliarda dolarów.
Źródła
- https://quoteinvestigator.com/2026/08/16/shoeshine-stock/
- https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/kennedy-wealth/
D. Nasaw "The Patriarch: The Remarkable Life and Turbulent Times of Joseph P. Kennedy", Penguin Books Ltd 2013