Bezrobotny malarz wszedł do sypialni Elżbiety II. Ochrona nawet go nie zauważyła
W lipcu 1982 roku 33-letni Michael Fagan wspiął się po rurze spustowej i wszedł do sypialni królowej Elżbiety II. Królowa go nie zapraszała. Ochrona pałacu zawiodła na prawie każdym kroku, a rząd musiał tłumaczyć się z tego incydentu w parlamencie. Fagan nie został jednak skazany za wtargnięcie do sypialni, bo wtedy nie było to przestępstwo. A czego właściwie chciał?
Fagan
Michael Fagan urodził się 8 sierpnia 1948 roku w londyńskiej dzielnicy Clerkenwell. Jego ojciec był monterem konstrukcji stalowych i, jak mówił syn, „po mistrzowsku” włamywał się do sejfów i bił rodzinę.
Fagan wyprowadził się z domu w wieku 18 lat i pracował jako malarz pokojowy. W 1972 był gotów założyć rodzinę – z żoną Christine miał czworo dzieci. W 1982 roku Christine od niego odeszła, choć później wróciła.
W latach 70. lub 80. należał też do północnolondyńskiej komórki trockistowskiej Robotnicza Partia Rewolucyjna, a jej przywódcy zapewniali potem, że włamanie do Pałacu Buckingham było jego własną inicjatywą.
Próba generalna
Pierwszy raz Fagan dostał się do pałacu 7 czerwca 1982 roku. Wspiął się po rurze do okna na trzecim piętrze i wystraszył pokojówkę, która wezwała ochronę. Zanim strażnicy przybyli, on już zdążył się ulotnić. Przez następne pół godziny wędrował po pałacu, jedząc ser z krakersami. Alarmy włączyły się trzykrotnie, ale policjanci, uznając je za uszkodzone, za każdym razem je wyłączali.
Fagan oglądał portrety i, jak sam twierdził, przez chwilę siedział na tronie. Podobno znalazł też prezenty dla nienarodzonego jeszcze dziecka księcia i księżnej Walii (William urodził się parę tygodni później). Gość wypił połowę butelki wina z zamiarem czekania na aresztowanie, ale w końcu zmęczył się i wyszedł.
Spokojny lipcowy poranek
W piątek 9 lipca 1982 roku, rano (według raportu Scotland Yardu – o 6:45), Fagan przeszedł przez mur pałacu. Mur nie byle jaki, bo miał cztery metry wysokości i był zwieńczony obrotowymi kolcami oraz drutem kolczastym. Potem wspiął się po rurze. Czujnik alarmowy wykrył jego ruchy, ale policja znowu uznała, że to usterka, i wyciszyła sygnał. Fagan spokojnie krążył po korytarzach przez kilka minut. W jednym z pomieszczeń stłukł szklaną popielniczkę i skaleczył sobie rękę. Do sypialni królowej wszedł około 7:15, trzymając w dłoni kawałek szkła.
Co interesujące i warte odnotowania, przed drzwiami sypialni zwykle stał uzbrojony policjant, ale tamtego ranka jego zmiana skończyła się o 6:00, a lokaj Paul Whybrew, który zwyczajowo go zastępował, wyprowadzał w tym czasie psy królowej. W pobliżu nie było więc nikogo, kto mógłby zareagować. Trudno nie mieć wrażenia, że los Faganowi sprzyjał.
Elżbieta II obudziła się, gdy Fagan poruszył zasłonę. Krwawił z rozciętej dłoni, a ślad krwi z jego kciuka znaleziono potem na pościeli królowej. Królowa nacisnęła nocny dzwonek alarmowy, ale dzwonił on tylko na korytarzu i w pantry (pomieszczeniu, w którym służba przygotowuje posiłki i czeka na wezwania), gdzie o tej porze nikogo nie było.
Elżbieta zadzwoniła więc do centrali pałacowej, prosząc o policję. Gdy po sześciu minutach nikt się nie pojawił, zadzwoniła drugi raz. W międzyczasie pojawił się na horyzoncie ktoś jeszcze – pokojówka. Z jej pomocą królowa wprowadziła Fagana do pobliskiego pomieszczenia gospodarczego, proponując mu papierosa. Tak przebieg wydarzeń opisuje oficjalny raport Scotland Yardu.
Fagan opowiadał po latach co innego: że królowa przebiegła obok niego na bosaka i wybiegła z sypialni. W pierwszych komunikatach prasowych z 1982 roku pisano z kolei o dziesięciominutowej rozmowie na brzegu łóżka. Elżbieta II nigdy publicznie nie opisała tego poranka. Na miejscu zjawił się w końcu lokaj Paul Whybrew, a po nim dwóch policjantów, którzy wyprowadzili Fagana.
Raport Scotland Yardu skrytykował kompetencje dyżurujących policjantów i chaotyczną strukturę dowodzenia. Minister spraw wewnętrznych William Whitelaw, który odpowiadał za policję, zaproponował dymisję, ale premier Margaret Thatcher jej nie przyjęła. Kilka dni później, 17 lipca, ustąpił szef ochrony królowej, komandor Michael Trestrail, choć powodem były inne okoliczności, ujawnione przy okazji tej afery. Zmiany w systemie ochrony ogłoszono pod koniec lipca. Nastroje podsycał też kontekst: w 1979 roku IRA zamordowała lorda Mountbattena, a niecałe dwa tygodnie po włamaniu Fagana zamachy w Hyde Parku i Regent’s Parku zabiły jedenastu żołnierzy. To były niespokojne lata.
I co dalej?
Fagan nie został oskarżony o wtargnięcie do sypialni, bo wtedy wejście na cudzy teren było wykroczeniem cywilnym, a nie przestępstwem. Oskarżono go o kradzież wina (przy okazji czerwcowego włamania), ale we wrześniu 1982 roku ława przysięgłych w Old Bailey uniewinniła go. Sąd uznał, że pan Fagan „nie miał nieuczciwego zamiaru”. Przyznał się natomiast do niezwiązanej z tą sprawą kradzieży samochodu i został skierowany do zamkniętego szpitala psychiatrycznego Park Lane, gdzie spędził około trzech miesięcy. Wyszedł 21 stycznia 1983 roku.
Dopiero w 2007 roku Pałac Buckingham został uznany za „wyznaczone miejsce” w rozumieniu ustawy z 2005 roku, co sprawiło, że wtargnięcie tam stało się przestępstwem. Fagan miał dalsze kłopoty z prawem: w 1984 roku zaatakował policjanta w kawiarni w walijskim Fishguard i dostał trzy miesiące w zawieszeniu, a w 1997 roku trafił na cztery lata do więzienia za spisek w celu rozprowadzania heroiny. W 1983 roku nagrał z punkową grupą Bollock Brothers własną wersję „God Save the Queen” zespołu Sex Pistols. Po śmierci Elżbiety II we wrześniu 2022 roku powiedział dziennikarzom, że zapalił w jej intencji świeczkę w miejscowym kościele.
Włamanie stało się inspiracją dla kultury: nawiązuje do niego piosenka The Smiths „The Queen Is Dead”, w której pada wers o włamaniu do pałacu. Fagan jest jednym z bohaterów 5 odcinka 4 sezonu serialu „The Crown” (grał go tu Tom Brooke) i telewizyjnej komedii „Walking the Dogs” z Emmą Thompson jako królową.
Nigdy nie wyjaśnił, po co włamał się do Pałacu Buckingham. Może przez kryzys osobisty. Możliwe, że była to jakaś manifestacja. Matka Fagana w lipcu 1982 roku twierdziła, że i ona i jej syn bardzo cenią królową i potrafi sobie wyobrazić, że Michael chciał po prostu porozmawiać, powiedzieć „dzień dobry” i opowiedzieć o swoich problemach. Sam Fagan, pytany o to po latach, odpowiedział: „Coś strzeliło mi do głowy”.
Źródła
- https://www.mentalfloss.com/history/royalty/intruder-queen-elizabeth-iis-bedroom
- https://uk.style.yahoo.com/michael-fagan-why-did-break-173019435.html