Czarnoskóra królowa Anglii? Ta teoria od lat dzieli historyków
Czy jedna z najpotężniejszych kobiet XVIII‑wiecznej Europy mogła mieć afrykańskie korzenie? Co tak naprawdę łączyło ją z królem Jerzym III — i czy w pałacowych komnatach było tyle żaru, ile sugeruje Netflix? A może najbardziej niepozorny szczegół z jej życia zmienił brytyjskie święta na zawsze… bo to właśnie ona miała zapoczątkować modę na ubieranie choinki? Prawdziwa historia królowej Charlotty, inspiracji dla serialowego fenomenu, kryje w sobie więcej tajemnic, zwrotów akcji i nieoczywistych faktów, niż można się spodziewać.
- Charlotta: 17-latka, która została królową
- Afrykańskie korzenie królowej Charlotty
- Miłość Jerzego III i Charlotty: 57 lat
- Jerzy III: choroba, leczenie i opieka żony
- Potomstwo Charlotty i narodziny Wiktorii
- Królowa Charlotta: nauka, Mozart i choinka
- Królowa Charlotta: życie i dziedzictwo
Charlotta: 17-latka, która została królową
Choć mogłoby się wydawać, że tytuł królowej Wielkiej Brytanii jest zarezerwowany dla kobiet z najpotężniejszych dynastii, Charlotta pochodziła „tylko” z niewielkiego księstwa Meklemburgii-Strelitz na północy Niemiec. Miała zaledwie 17 lat, gdy przybyła do Anglii i nie znała ani słowa po angielsku. A jednak właśnie tego samego dnia… stanęła na ślubnym kobiercu z Jerzym III.
To nie była historia o księżniczce, która od dziecka śniła o koronie. Charlottę wskazano świadomie – miała być młoda, skromna i apolityczna. Szybko jednak okazało się, że na angielskim dworze potrafi odnaleźć się lepiej, niż ktokolwiek przypuszczał. Była bystra, ciekawa świata, wspierała naukę, sztukę i edukację (szczególnie swoich córek), budując wizerunek królowej z klasą — i z wyraźnym charakterem.
Afrykańskie korzenie królowej Charlotty
Jednym z najbardziej intrygujących, a zarazem budzących sporo emocji i dyskusji wątków w biografii królowej Charlotty jest hipoteza o jej możliwych afrykańskich korzeniach. Historyk Mario de Valdes y Cocom wskazywał, że władczyni mogła wywodzić się z portugalskiej linii królewskiej, której genealogia miała prowadzić do Maurów – muzułmańskich mieszkańców Afryki Północnej.
Czy to oznacza, że Charlotta była czarnoskóra? Niewykluczone. Zachowane portrety tworzone przez nadwornych malarzy nie dają jednoznacznej odpowiedzi – i wiele osób podejrzewa, że nie jest to przypadek. Z kolei obrazy sir Allana Ramsaya, znanego przeciwnika niewolnictwa, częściej pokazują królową z ciemniejszą karnacją, pełniejszymi ustami oraz szerszym nosem. Dla twórców netfliksowej „Królowej Charlotty” stało się to wystarczającym punktem wyjścia do zbudowania serialowej wizji „multikulturowych” realiów epoki georgiańskiej.
Miłość Jerzego III i Charlotty: 57 lat
Na pierwszy rzut oka mogło się wydawać, że to typowy dworski układ – polityczne małżeństwo zawarte z kalkulacji. Tymczasem źródła i relacje z epoki rysują zupełnie inny obraz. Jerzy III, pierwszy władca z dynastii hanowerskiej urodzony na angielskiej ziemi, przywiązywał ogromną wagę do obyczajów i wierności. W przeciwieństwie do wielu poprzedników nie utrzymywał oficjalnej metresy, a uczucie do Charlotty okazało się autentyczne, głębokie i zaskakująco trwałe – mimo presji dworu i obowiązków korony.
Ślub odbył się dosłownie kilka godzin po jej przyjeździe do Londynu, a później spędzili razem 57 lat jako małżeństwo. Ich więź była na tyle mocna, że Jerzy kupił dla ukochanej Buckingham House (dziś znany jako Pałac Buckingham), który stał się ich prywatnym schronieniem przed dworską etykietą. Gdy u króla nasilały się objawy ciężkiej choroby psychicznej, Charlotta nie odwróciła się od niego – nawet wtedy, gdy z powodu pogarszającego się stanu męża musiała ograniczyć swoją obecność w życiu publicznym i coraz częściej znikać z oczu poddanych.
Jerzy III: choroba, leczenie i opieka żony
Jerzy III zapisał się w dziejach jako „szalony król”. Jego walka z zaburzeniami psychicznymi – najpewniej porfirią albo chorobą afektywną dwubiegunową – dawała o sobie znać już w latach 80. XVIII stulecia. Po 1810 roku uznano go za niezdolnego do sprawowania władzy i od tej pory pozostawał pod stałą opieką żony oraz lekarzy.
Dziś podobne przypadki można byłoby leczyć lekami, lecz ówczesna medycyna sięgała po metody skrajnie surowe: od lodowatych kąpieli po unieruchamianie w łóżku. Charlotta, mimo własnej depresji i bolesnych doświadczeń, nie odsunęła się od męża. Do końca pełniła rolę jego opiekunki i najbliższej towarzyszki.
Więcej o codzienności „szalonego króla” Jerzego III znajdziesz tutaj.
Potomstwo Charlotty i narodziny Wiktorii
Królewska para doczekała się imponującej gromadki: aż 15 dzieci – 9 synów i 6 córek. Dwóch chłopców odeszło w bardzo młodym wieku, jednak to właśnie liczne potomstwo Charlotty w dłuższej perspektywie mocno ukształtowało losy brytyjskiej monarchii. Jej wnuczką była królowa Wiktoria, która wstąpiła na tron w 1837 roku i stała się twarzą całej epoki nazwanej jej imieniem.
Co ciekawe, mimo tak dużej rodziny, przez długi czas potomkowie Charlotty nie potrafili zagwarantować stabilnej sukcesji. Dopiero przyjście na świat Wiktorii w 1819 roku zakończyło narastający kryzys dynastyczny. Charlotta Augusta – kolejna wnuczka królowej – zmarła tragicznie podczas porodu w 1817 roku, pogrążając kraj w żałobie i pozostawiając monarchię bez pewnego następcy.
Królowa Charlotta: nauka, Mozart i choinka
Królowa Charlotta bynajmniej nie była jedynie reprezentacyjną postacią na dworze. Fascynowały ją nauka, botanika i muzyka. Osobiście doglądała ogrodów, kolekcjonowała rzadkie okazy roślin, a szczególną wagę przykładała do solidnej edukacji swoich córek i patronatu nad sztuką. Lekcji udzielał jej sam Johann Christian Bach, a w 1764 roku ośmioletni Mozart zagrał przed królową i poświęcił jej sześć sonat.
To właśnie Charlotta miała też spopularyzować w Wielkiej Brytanii zwyczaj strojenia choinki na Boże Narodzenie. W 1800 roku w myśliwskim pałacyku w Windsorze kazała ustawić udekorowane drzewko, dając początek tradycji, która dziś wydaje się czymś zupełnie naturalnym.
Królowa Charlotta: życie i dziedzictwo
Królowa Charlotta odeszła w 1818 roku w wieku 74 lat. Choć większość życia spędziła na obcym dworze, z dala od rodzinnego księstwa, zapisała się w brytyjskich dziejach wyjątkowo mocno. Była monarchinią i żoną, ale też matką, opiekunką oraz kobietą, o której do dziś mówi się, że mogła przełamać rasowe tabu swojej epoki.
Jej losy to historia nie tylko o uczuciu i politycznej potędze, lecz także o determinacji, przenikliwym umyśle i dyskretnym wpływie, jaki jedna kobieta potrafi wywrzeć na całe państwo.
Źródła:
- Garrett N., Queen Charlotte: Family, Duty, Scandal, Nowy Jork 2025.
- Zins H., Historia Anglii, Wrocław 2001.
- https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/recenzja-serial-krolowa-charlotta-opowiesc-ze-swiata-bridgertonow
- https://www.hrp.org.uk/kew-palace/history-and-stories/queen-charlotte/