Muhammad Ali odmówił pójścia na wojnę. Zapłacił za to najwyższą sportową cenę
Muhammad Ali. Dla jednych niepokonany mistrz wagi ciężkiej, dla innych człowiek, który wywrócił świat sportu do góry nogami. Za jego najsłynniejszymi nokautami kryje się jednak coś znacznie większego: decyzje, które rozpalały emocje, słowa, które dzieliły tłumy, i odwaga, na jaką stać niewielu. Jak to się stało, że niepozorny Cassius Clay zamienił się w ikonę, o której mówiła cała planeta? I dlaczego jego największe zwycięstwa nie zawsze rozgrywały się między linami ringu?
- Jak rower zaprowadził Alego na ring
- Walka z Listonem i narodziny Alego
- Powrót Muhammada Aliego i walka stulecia
- Ostatnie walki i śmierć Muhammada Aliego
Jak rower zaprowadził Alego na ring
Muhammad Ali przyszedł na świat 17 stycznia 1942 roku w Louisville jako Cassius Marcellus Clay Jr. Dorastał w spokojnym, pełnym ciepła domu – co na tle historii wielu innych pięściarzy było raczej wyjątkiem niż regułą. Jego ojciec, pracujący jako malarz billboardów, dobrze zarabiał, dzięki czemu mama nie musiała podejmować pracy i mogła skupić się na wychowaniu dzieci. Cassius miał też młodszego brata, Rudolpha. Zainteresowanie sportem pojawiło się u niego w wieku 12 lat. Wtedy dostał od rodziców rower wyścigowy, który wkrótce skradziono. Złość po stracie ukochanego roweru była tak duża, że chłopak poszedł na policję. Tam trafił na funkcjonariusza Joe E. Martina – prywatnie trenera boksu w miejskim klubie. Martin szybko dostrzegł w Cassiusie coś wyjątkowego i zamiast tylko spisać zgłoszenie, zachęcił go do treningów bokserskich.
Młody zawodnik coraz wyraźniej widział swoją przyszłość w ringu. Niebawem rozpoczął treningi z Fredem Stonerem i sięgnął po aż 6 tytułów Złotych Rękawic Kentucky. Później dołożył do tego dwie Złote Rękawice na poziomie krajowym oraz tytuł mistrza kraju w boksie. Kolejny przełom przyszedł szybko: mając zaledwie osiemnaście lat, zdobył złoty medal w wadze półciężkiej na Letnich Igrzyskach Olimpijskich (1960, Rzym). Po olimpijskim triumfie Cassius rozpoczął zawodową karierę. W ciągu następnych trzech lat stoczył 19 walk i wszystkie wygrał. W tym okresie poznał również swojego kolejnego trenera – Angelo Dundee’ego.
Walka z Listonem i narodziny Alego
Jednym z najbardziej pamiętnych starć w karierze pięściarza była walka z Sonnym Listonem. Cassius miał wtedy zaledwie 22 lata, a mimo to zdołał pokonać urzędującego mistrza świata – i właśnie w 1964 roku sięgnął po tytuł. Niewielu wierzyło, że młody zawodnik ma realne szanse, szczególnie przy tak ogromnym doświadczeniu rywala. Wiele osób uważało, że Cassius jest groźny głównie w zapowiedziach – przed pojedynkiem obiecywał przecież Listonowi, że „wystrzeli go w kosmos”. Liston nie znosił Cassiusa i podobno dzień przed walką straszył go nienaładowaną bronią. Nie przewidział jednak, że zostanie zatrzymany już w szóstej rundzie. Kibice Muhammada do dziś wspominają chwilę, gdy po ogłoszeniu zwycięstwa zaczął biegać po ringu, krzycząc, że jest niepokonanym królem świata.
Po triumfie nad Listonem bokser dołączył do Nation of Islam – ruchu Afroamerykanów w USA wyznających islam. W tym okresie przyjął też nowe imię i nazwisko: Muhammad Ali. Rok później, w 1965, doszło do rewanżu, ale Liston ponownie przegrał. Nokaut, którym Ali zakończył tamtą walkę, do dziś budzi spory wśród fanów boksu – pojawiały się podejrzenia, że wynik mógł zostać „ustawiony” pod publikę. W następnych latach Ali konsekwentnie bronił pasa, wygrywając kolejne pojedynki. Zachwycał szybkością i lekkością, często trzymał ręce nisko, poruszał się jak w tańcu i stosował swoją słynną pracę nóg. Nierzadko podejmował ryzyko, boksując bez wyraźnej osłony i wprawiając widownię w osłupienie. Co ciekawe, mimo że często się nie krył, bardzo rzadko ktoś potrafił czysto trafić go w głowę. Na ringu Muhammad nie bał się nikogo, za to jego rywale często obawiali się właśnie jego nieprzewidywalności. A może zainteresuje cię także ten artykuł o słynnym piłkarzu Pele?
Powrót Muhammada Aliego i walka stulecia
Ali Muhammad w 1967 roku odmówił odbycia służby wojskowej, bo nie zamierzał jechać na wojnę w Wietnamie. W efekcie otrzymał wyrok w zawieszeniu. Decyzja sądu kosztowała go tytuł mistrza świata w boksie, paszport i możliwość występów w ringu. Ten przymusowy rozdział trwał trzy lata. W tym czasie Ali angażował się w promowanie islamu, pojawiał się w teatrze i telewizji, a także występował w reklamach. Na ring wrócił 26 października 1970 roku — w starciu z Jerrym Quarrym wygrał przez nokaut. Kolejnym wielkim testem była walka z Joe Frazierem 8 marca 1971 roku. Określano ją mianem „pojedynku stulecia”, bo Frazier również uchodził za niepokonanego. Do dziś starcie Muhammada z Frazierem pozostaje jedną z najbardziej inspirujących historii w boksie. Frazier zwyciężył po finałowej rundzie, wygrywając na punkty i przerywając serię wygranych Aliego. Następną porażkę Muhammad poniósł 31 marca 1973 roku — Ken Norton doprowadził do niej, łamiąc bokserowi szczękę.
W styczniu 1974 roku Muhammad Ali stanął naprzeciw mistrza świata wagi ciężkiej, George’a Foremana. Za wszelką cenę chciał odzyskać odebrany tytuł. Pojedynek rozegrano w stolicy Zairu i znacząco różnił się od wcześniejszych walk Aliego. Tym razem częściej się bronił, długo pozostawał w osłonie i rzadziej inicjował ataki. To jednak nie był przypadek — w ten sposób konsekwentnie odbierał Foremanowi siły. Gdy tylko dostrzegł, że rywal zaczyna słabnąć, ruszył do przodu i znokautował go. Z czasem Foreman i Ali się zaprzyjaźnili — pozostali blisko aż do końca życia Aliego. Starcie George’a Foremana z Muhammadem Alim zostało uznane za jedno z największych wydarzeń w historii światowego sportu.
Ostatnie walki i śmierć Muhammada Aliego
Jednym z najbardziej pamiętnych pojedynków Aliego była walka w Manili z Joe’em Frazierem (1 października 1975 roku). Muhammad zwyciężył w 14. rundzie, choć ring dosłownie zalewał żar i wilgoć. Później stanął do wielu innych starć, w tym do głośnego pojedynku o charakterze wrestlerskim z Antonio Inokim – to właśnie wtedy szczególnie ucierpiały jego nogi. W 1978 roku Ali stracił pas mistrza wagi ciężkiej, przegrywając z Leonem Spinksem, ale odzyskał go po zaledwie sześciu miesiącach. Okazało się, że było to praktycznie jego ostatnie wielkie zwycięstwo – 27 czerwca 1979 roku ogłosił zakończenie kariery. Wrócił jednak na ring w 1980 roku, próbując ponownie sięgnąć po tytuł w walce z Larrym Holmsem, lecz nie zdołał dotrwać do finału pojedynku. Ostatnim występem Muhammada Aliego była porażka z Trevorem Berbickiem w 1981 roku.
Trzy lata później u Muhammada Aliego zdiagnozowano chorobę Parkinsona. Zmarł 3 czerwca 2016 roku w Phoenix. Odszedł w szpitalu wskutek wstrząsu septycznego – trafił tam już z poważnie zainfekowanym układem oddechowym. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 10 czerwca 2016 roku. Muhammad Ali na zawsze pozostał jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci sportu – nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i na całym świecie.